27-09-09

Verkiezingen in Noord-Duitsland: herrie en herrie

Carstensen Verkiezingen Schleswig-Holstein 27/09

Aartsvijanden gedoemd om verder samen te werken?

Heel Duitsland beweegt zich vandaag naar de stemhokjes, maar in Schleswig-Holstein niet alleen voor de Bundestag, maar ook voor het parlement van die deelstaat, de Landtag genaamd. Daarbij komen twee echte aartsvijanden tegen elkaar op, elkaar hatend sinds het begin van de nu eindigende legislatuur: Peter Harry Carstensen en Ralf Stegner.

Het noodlot kan soms bikkelhard toeslaan. Dat geldt zeker voor de politiek in de deelstaat Schleswig-Holstein, een deelstaat die iets of wat in symbiose leeft met Denemarken. Doorheen de geschiedenis werden zware slagen geleverd tussen Denemarken en Pruisen. Uiteindelijk is de helft van Schleswig Deens geworden, de ander helft vormt met Holstein de noordelijkste deelstaat van Duitsland. De staat heeft enkele prachtige steden, waaronder de hoofdstad Kiel en vooral de stad Lübeck, parel van de baksteengotiek, een van de belangrijkste centra voor Duitse literatuur met onder andere de Lübeckse zoon Thomas Mann en zich in Lübeck gevestigde Günter Grass. Overigens is de deelstaat doordrongen van de zeelucht, omarmd door de Noordzee en de Oostzee.

De politiek beleeft er rampzalige jaren. De deelstaat leeft reeds decennia boven haar stand. De inkomsten zijn er vrij laag, de uitgaven torenhoog. In 2005 was die financiële toestand dan ook het thema bij uitstek bij de deelstaatverkiezingen. Aan het hoofd van de CDU, de conservatieven en een van de twee grootste partijen, stond een eerzuchtige arrogante landbouwingenieur, Peter Harry Carstensen. Aan het hoofd van de SPD, de sociaaldemocraten en de andere grootste partij, stond een vrij brutale lang niet fijngeschaafde germanist en politiekwetenschapper Ralf Stegner. Carstensen wou ten koste van wat ook de verkiezingen winnen. Ministerpresident worden, dat streelde zijn ijdelheid. En ijdel is hij wel. Hij is lang niet door iedereen graag gezien in CDU-middens, men is hem in Berlijn liever kwijt en het is aldus goed dat hij ver van Berlijn de lakens kan uitdelen. Hij wou in 2005 een zwart-gele coalitie tussen CDU en de liberale FDP bekomen, om keihard de financiën van Schleswig-Holstein te saneren, waar nodig ten koste van sociale verworvenheden.
Ralf Stegner is letterlijk het tegenovergestelde van Carstensen. Hij is een ruwe blok graniet, spreekt niet met een geslepen tong zoals Carstensen, is echter lang niet verlegen om op een ware brutale wijze zijn gedacht te zeggen. De SPD-leiding in Berlijn zit soms wel erg veveeld met Stegners karakter, maar goed... ook Stegner beweegt zich ver van Berlijn in het hoge noorden. Hij streefde in 2005 een rood-groene coalitie na tussen SPD en Die Grüne.

De verkiezingen in 2005 liepen fataal af voor beide rivalen. Geen enkele bekwam de meerderheid die vooropgesteld was. Er was maar één uitweg, namelijk een grote coalitie tussen CDU en SPD, een op voorhand vervloekte samenwerking tussen de twee aartsvijanden. De CDU had 1,5 % stemmen meer dan de SPD, en zo werd Carstensen ministerpresident. Van 2005 tot de zomer van dit jaar werd in de deelstaatregering en in de Landtag - het parlement - meer gevochten dan gewerkt. De ene wet na de andere viel in het water, elkaar blokkeren was een geliefkoosd spel geworden. En ja, beide dragen de schuld daarvoor. Uiteindelijk barstte de pot in juni 2009. Carstensen had meer macht dan Stegner, want ministerpresident. En dat buitte hij uit. Sinds de zomer blijkt namelijk uit opiniepeilingen dat in heel Duitsland de conservatieve CDU en de liberale FDP een stijgende aanhang onder kiezers genieten. Daarvan wou Carstensen - voor het tij weer zou keren - profiteren om vervroegde verkiezingen in zijn deelstaat af te dwingen; normalerwijze zou pas in 2010 een nieuwe legislatuur nodig zijn. En ja... Carstensens wil werd opgelegd. Hij eiste de ontbinding van de Landtag. Die weigerde onder impuls van Stegner. Dan trok Carstensen maar aan de noodrem en smeet zowaar de hele SPD uit zijn regering, zomaar! Tja, en daardoor werden de Schlewig-Holsteinse verkiezingen vervroegd op vandaag 27 september.

Wat zal het vandaag worden in Schleswig-Holstein? De hoop van Carstensen op de revival van zwart-geel uit de afgelopen weken is volgens opiniepeilingen in de laatste dagen gesmolten als de zon. Zowel in heel Duitsland als in Schleswig-Holstein lijkt de zegezekere coalitie van Union en FDP net geen meerderheid meer te halen. Dat zou betekenen dat de twee aartsvijanden Cartsensen en Stegner weer een hele legislatuur elkaar het leven onmogelijk zullen maken in een verlengenis van een grote coalitie in Kiel. Of haalt zwart-geel het toch nog in extremis?

UPDATE na de verkiezingen: Carstensen heeft zijn aartsrivaal Stegner verslagen. In de deelstaat kan de CDU een coalitie vormen met de liberale FDP.

De commentaren zijn gesloten.