25-09-09

Bondsverkiezingen deel 5

politiekm Duitse Bondsverkiezingen 27/09

Union, de conservatieven

Komende zondag 27 september wordt een nieuwe Bundestag gekozen. De Duitse bondsverkiezingen zijn niet onbelangrijk in Europa. Duitsland speelt in de EU immers een niet te onderschatten rol met de grootste bevolking in Europa en de grootste export ter wereld. In deze week voor de verkiezingen overlopen we even welke partijen een kans maken om in een coalitie te treden. Vandaag een van de twee grote coalitiekandidaten: Union met een van de twee kanselierskandidaten, huidig kanselier Angela Merkel.

Bij de Union, de conservatieven, overheerst één thema in deze dagen: de partij blijft in de bondsregering, zij blijft de grootste van het land en Angela Merkel blijft kanselier. Alles 'blijft'. Kan het conservatiever? Wel sluipt er een fout in het voorgaande. De Union is geen partij, maar een unie van twee partijen, de CDU en de CSU, die in tegenstelling tot alle andere partijen niet in geheel Duitsland optreden. De CDU komt overal op behalve in Bayern, waar de CSU de plak voert.

De CDU, de Christelijk Democratische Unie, is een groepering van overwegend behoudsgezinden die de hele waaier van het politieke gebeuren filtert doorheen een bril van christelijke basiscultuur, de 'Leitkultur'. Dit christelijke is als grondwaarde in het partijprogramma vastgelegd met de woorden: 'een christelijke benadering van de mens en verantwoordelijkheid tegenover god'. Dit principe wordt niet naïef of vroom nagestreefd, eerder rationeel en vrij koel. In de realiteit groeperen er zich mensen van allerlei slag, zolang zij 'burgerlijk' zijn. Daarbij gaat het om van oudsher gelovige en sociaal diep bewogen lui, minder gelovige lui die uit aloude conservatieve middens stammen, juristen die zich graag door de lobby's uit de grootindustrie laten benaderen, ja zelfs oud-monarchisten die gepijnigd terugblikken naar het grote Pruisen en ook wel min of meer rechtsextremen. Het gaat hier om 'dames' en 'heren'. Zij 'siezen' elkaar - spreken elkaar zelfs in intiem amicale conversaties met 'U' aan, dat in tegenstelling tot de SPD waar men elkaar 'duzt' - waar de omgangsvorm met 'jij' gevoerd wordt. De partij kent een geleding van drie vleugels. Enerzijds zijn er de strakke conservatieven die vooral de oude gevestigde waarden van de samenleving verdedigen. Een tweede vleugel is sterk economisch gericht, leunt eerder aan bij een liberalisme, ja zelfs een neoliberalisme. En tenslotte is er een derde vleugel die uitgesproken sociaal ingesteld is. Tot deze hoort kanselier Angela Merkel, die tevens voorzitster van de partij is.

De CSU, de Christelijk Sociale Unie, is in haast alle aspecten een spiegelbeeld van de CDU. Zij bestaat eveneens uit drie vleugels, is gebaseerd op christelijke waarden, maar er is meer... Het conservatisme is er sterker rechts en eerder oerkatholiek georiënteerd, en in geen enkele andere partij heerst de drang naar een verregaand federalisme tussen de Duitse deelstaten zozeer als in deze zuiver Beierse partij. Dat heeft alles te maken met het aloude onafhankelijksstreven van Bayern, dat weliswaar een erfenis is uit het verre verleden, echter verdoken voortleeft in sommige middens. De uitgesproken conservatieve vleugel spiegelt zich aan de diep katholieke inborst van het volk in Bayern. Zonder al te zeer te overdrijven kan men stellen, dat het katholicisme in deze 'Freistaat' een replica is van het vrome Vlaamse volk uit de jaren stilletjes. Dat voelt men in Bayern, waar in vele dorpen de pastoor de plak voert arm in arm met de burgemeester, waar de landelijke rust op vele dagen harmonisch gekruid wordt met een uit de horizon opstijgend 'bid voor ons arme zondaars nu en in het uur van onze dood' vanwege de talrijke processies en bedevaarten, waar politieke bedrijvigheid in een ware symbiose met religie leeft, waar men zich niet aanspreekt met 'Guten Tag' of 'Moin, Moin', maar met 'Grüß Gott'. Oh Bayern, vergelt's Gott, vergelt's Gott...

De Union legt in haar verkiezingsprogramma sterk accenten op het behoud van kernenergie, het bannen van een minimumloon, het eveneens bannen van werkloosheid, het verlagen van de belastingen en het bewaren van de christelijke Leitkultur. De conservatieven verzetten zich tegen een definitieve stop van de kernenergie. Wel gaan zij ermee akkoord dat op termijn deze energievorm vervangen moet worden door alternatieve vormen, maar de oude kerncentrales moeten zolang mogelijk actief blijven. De achtergrond daarbij is zuiver financieel: De bank- en economiecrisis heeft immers al te veel gekost. De staatsschulden zijn er dramatisch door toegenomen. Deze put wil de Union vullen met o.a. bedrijfsbelastingen op de miljarden inkomsten van de stroomleveranciers, die reuzewinsten maken uit het behoud van de oude centrales. Op die wijze compenseert de Union een belastingsvermindering die zij wil doorvoeren op zowel de bedrijfsbelastingen als op de personenbelasting. Dat klinkt tegelijk zeer populair en zou bij de verkiezingen geen windeieren mogen opbrengen. Bovendien zwengelt deze belastingsvermindering de konsumptie aan, wat de bedrijven ten goede komt. Dat daarbij de toenemende risico's van oudere kerncentrales en het ontbreken van een definiteve en veilige opslagplaats voor kernafval in koop wordt genomen, verzwijgen de conservatieven heel discreet. Zij staan in deze dan ook lijnrecht tegenover de SPD. Nog meer onderscheid met de SPD is te vinden in de afwijzing van een nationaal minimumloon. Daar speelt het lobbywerk van de grootindustrie en de ontvankelijkheid daarvoor vanwege de liberale vleugel uiteraard een cruciale rol. De Union wil al te lage lonen en dumpingslonen vanuit haar sociale ingesteldheid wegwerken door sectorieel minimumlonen toe te laten daar waar lage lonen het schrijnendst voorkomen. Maar dit mag niet leiden tot een handicap voor de ondernemingen, vandaar geen nationaal minimumloon.

De Union zal naar alle waarschijnlijkheid in de komende bondsregering zetelen en de kanselier daartoe leveren. Alle opiniepeilingen geven haar 35 % van de stemmen, een tiental procenten meer dan de tweede grootste partij, de SPD. Het is alleen nog maar de vraag: met wie zal de Union een coalitie vormen? Angela Merkel, aan het roer staande, is een sociaal bewogen en tegelijk conservatief christelijk doorspekte vrouw die echter vrij pragmatisch denkt. Als Union en FDP een meerderheid halen nu zondag, dan staat niets een zwart-gele coalitie in de weg. Er zijn immers vele raakpunten tussen beide groeperingen. Merkel uitte zich in die zin klaar en duidelijk in de media, min of meer gestuwd door de eis van FDP-voorzitter Guido Westerwelle. Maar... een vrouw zegt wel eens het tegenovergestelde van wat zij denkt! Het is niet ondenkbaar dat zij heimelijk hoopt op een verlengenis van de grote coalitie tussen Union en SPD. Haar sociale inborst en een mogelijke consensus inzake kernenergie laten deze poort open. Heeft u bemerkt hoe zij de samenwerking van beide groeperingen loofde tijdens het TV-duel voor twee weken? Ja, het klonk toen als een duet met de SPD-kanselierskandidaat Frank-Walter Steinmeier, duet in de plaats van duel. Opvallend is ook de lof van Merkel voor voornamelijk één minister: de SPD-er Peer Steinbrück, bondsminister voor Financiën. Eveneens opvallend is de zware kritiek van de CSU-vleugel binnen de Union tegen de FDP als 'goddeloze en asociale' partij. Verwelkomt Merkel deze steun aan haar diepere wens? Maar anderzijds willen zowel de Union als de FDP alle tricks uit het kiesrecht benutten om een meerderheid te halen. Over dat unieke Duitse kiesrecht volgt morgen een speciale posting.

11:55 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: duitsland, coalitie, csu, conservatieven, cdu, union |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.