24-09-09

Bondsverkiezingen deel 4

politiekf Duitse Bondsverkiezingen 27/09

SPD, de sociaal-democratische partij

Komende zondag 27 september wordt een nieuwe Bundestag gekozen. De Duitse bondsverkiezingen zijn niet onbelangrijk in Europa. Duitsland speelt in de EU immers een niet te onderschatten rol met de grootste bevolking in Europa en de grootste export ter wereld. In deze week voor de verkiezingen overlopen we even welke partijen een kans maken om in een coalitie te treden. Vandaag een van de twee grote coalitiekandidaten: SPD met een van de twee kanselierskandidaten Frank-Walter Steinmeier.

Geen enkele partij heeft in Duitsland het tweede Duitse keizerrijk, de Weimarrepubliek en de nazitijd overleefd, met uitzondering van de SPD. Deze partij werd in 1863 gesticht als een zuivere marxistische socialistische pacifistische partij. De oorlogsplannen van keizer Wilhelm II dwongen de socialisten in 1914 echter tot goedkeuring van de Eerste Wereldoorlog. Die breuk met het pacifistische principe en de steun van de partijtop aan een democratie na 1918 waren de aanleiding voor een afspitsing van de sociaal-democraten en de zuivere marxisten die op zich een communistische partij oprichtten. In de Tweede Wereldoorlog ageerde de SPD fervent tegen het nazisme.

De partij is sinds 1949 een van de grootsten van Duitsland gebleven met tussen 25 en 40 % der stemmen, soms zelfs bijna de meerderheid.

Haar 'Leitmotiv' is vrijheid, gerechtigheid en solidariteit, waarmee zij zich afzet tegen de conservatieven en precies daardoor succes haalt bij een deel van de bevolking. De verwezenlijking van haar Leitmotiv kan men het best terugvinden in het Deutschland-Pakt. Dit is een toekomstgericht manifest, opgesteld door Frank-Walter Steinmeier. Daarover meer hieronder. Steinmeier heeft reeds geschiedenis gemaakt in de partij. Tijdens het kanseliersschap van de SPD-er Gerard Schröder, van 1998 tot 2005, was hij diens raadgever en lag hij aan de basis van het herstelplan Agenda 2010. Dat plan moest Duitsland uit de economische achterstand van de jaren negentig halen. Het zou de grote werkloosheid met 5 miljoen werklozen vanaf 2005 terugschroeven tot quasi nul in 2010. In dat jaar 2005 verloor de SPD echter het kanseliersschap aan CDU-er Angela Merkel. Zij voerde toch Agenda 2010 door. Het werkloosheidscijfer daalde daardoor in slechts drie jaren met 2 miljoen eenheden. Een succes voor Merkel, groot succes echter voor de vader van Agenda 2010, Frank-Walter Steinmeier, de huidige bondsminister voor Buitenlandse Zaken.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Steinmeier de kanselierskandidaat 2009 van de SPD werd. Zoals hierboven even vermeld, lanceert hij nu een tweede plan van formaat: het Deutschland-Pakt. Daarmee verlengt hij Agenda 2010 tot 2020 inspelend op de economische crisis. Hoofdpunt van het Deutschland-Pakt is het opnieuw reduceren van de werkloosheid met 2 miljoen eenheden. Dat is een ambitieus plan in het licht van de huidige economische crisis. Tevens wil Steinmeier er werk van maken dat eindelijk de vrouwen volledig gelijkgesteld worden aan de mannen wat inkomen betreft. Een echt strijdpunt met de conservatieven is de vaste wil om een nationaal minimumloon in te stellen, een 'onding' voor de conservatieven en ook voor de liberalen. Die laatsten zien zich belaagd door dat SPD-Deutschland-pakt. Zij immer willen de werkloosheid eveneens tot nul reduceren, maar dan met totale vrijheid voor looonsbepaling door de werkgevers, wars van minimumlonen.

Een ander strijdpunt met de conservatieven is het energieluik van het Deutschland-Pakt. De sociaal-democraten willen het einde van de atoomenergie. De reden daarvoor is milieugericht: er zijn risico's verbonden aan atoomcentrales en is nog steeds geen absoluut veilige eindbestemming voor atoomafval. Daarom stimuleert de SPD elke vorm van hernieuwbare energie zoals wind- en zonnenergie alsook geothermische energie.

De kans dat Frank-Walter Steinmeier na de verkiezingen kanselier zal worden, is vrijwel onbestaande. Volgens de opiniepeilingen zou de SPD stranden ergens rond de 25 % der stemmen, daar waar de Union van Angela Merkel zou mogen rekenen op ongeveer 35 %. Het ziet er dan ook naar uit dat de grote-plannen-maker de realisatie van het Deutschland-Pakt alweer zal moeten overlaten aan de conservatieven, met dan wel een schrappen van het minimumloon...

Voor de SPD is er maar één kans om in de volgende bondsregering te zetelen: alweer een grote coalitie van conservatieven en sociaal-democraten zoals in de voorbije vier jaar. Hoewel conservatieven en liberalen reeds een voorakkoord hebben om de volgende bondsregering te vormen, dreigt hen echter de meerderheid na de verkiezingen te ontglippen. De grond daarvoor is hetzelfde verschijnsel als in 2005: Een deel van de bevolking was toen misnoegd met de SPD-regering en keerde haar de rug toe. Alle opiniepeilingen gaven de SPD slechts een 25 % der stemmen - net als nu. Maar... hoemeer de verkiezingsdag naderde en puntje bij paaltje kwam, hoemeer die misnoegden hun afkeer lieten varen voor hun nog grotere vrees voor de conservatieven. Uiteindelijk eindigde de SPD op 34 %, slechts één procentje minder dan de Union. Zal de geschiedenis zich herhalen? Zal de SPD met andere woorden opnieuw iedereen verbazen en op quasi dezelfde hoogte komen als de conservatieven? Dergelijk droom is nu zondag zo goed als uitgesloten, gezien in tegenstelling tot 2005 Die Linke een grote hap in de SPD-aanhang gemaakt hebben, zie een lagere posting. Maar toch is het niet uit te sluiten dat de sociaal-democraten zozeer boven de voorspelde 25 % zullen stijgen, dat een zwart-gele coalitie onmogelijk wordt..

Duitsland-Pakt

De commentaren zijn gesloten.