18-04-08

Zwarte Woud: klooster van Hirsau

Hirsau
grootbeeld

Ruïne van het klooster van Hirsau
Zwarte Woud

Klooster van Hirsau

In het Zwarte Woud heeft ooit het grootste klooster van Duitsland gestaan, dit van Hirsau. Het speelde een belangrijke rol in de Investituurstrijd tussen paus en Duitse keizers in de elfde eeuw.

Een bijzonder toeristische uitstapje, eens u in het Zwarte Woud bent, is het oude klooster van Hirsau, althans de ruïne ervan. Hirsau ligt een tweetal kilometers noordelijk van de stad Calw. Ooit was dit het grootste klooster van Duitsland.

Het belang van dat klooster is enorm, vooral in de 11de eeuw. Eigenlijk is het klooster een derde uitgave van het originele. Namelijk in 830 werd daar een klein klooster gebouwd voor Benedictijnen die zich verenigden rond de relikwie van de heilige Aurelius. Het kloostertje was snel onderkomen en werd in 1060 een tweede maal opgericht, toen voor 12 monniken, dus nog steeds een klein onbenullig dingetje bij wijze van spreken.

In de 11de eeuw kwam daar op haast verwonderlijke wijze verandering in. Wie de reeks over "Pausen onder Duitse keizers" op deze blog volgt, die zal zeker weten dat in 1070 een echte revolutie plaats greep in de katholieke kerk. Paus Gregorius VII bekwam dat de Duitse keizers geen bisschoppen meer mochten benoemen. Daarmee kwam een einde aan de lange Investituurstrijd tussen paus en Duitse keizer. Nu waren in Duitsland alle bisschoppen benoemd door de keizer en hem aldus trouw. Maar de patertjes van Hirsau steunden de paus tegen de meerderheid in Duitsland. Daarbij leunden de Benedictijnen van Hirsau aan bij de beweging van Cluny, het grote Benedictijneklooster in Bourgondië dat aan de basis lag van het einde van de investituur. Het kloostertje van Hirsau werd daarom belaagd door o.a. de bisschop van Straatsburg. Die trok met een heel leger naar Hirsau (ja, ja.. in die tijd hadden de bisschoppen zowaar legers). In Pforzheim overleed hij echter plots, op amper een (heel flinke) boogscheut van het klooster. Zou god tussenbeide gekomen hebben?

Hirsau werd door haar houding en trouw aan de paus weldra bekend in heel Duitsland, ook al omdat men er een ware reform in het kloosterleven organiseerde. In Hirsau ontstond voor het eerst het ambt van 'broeder', leken die in het klooster intraden zonder priester (pater) te worden. Dat trok zeer velen aan en weldra was dat klooster veel te klein. Men bouwde daarom een nieuw, zomaar het grootste van Duitsland. De kapel werd een ware mastodont, de grootste kerk in de wereld uit Romaanse stijl. Het kerkschip was 100 meter lang. Alleen de kerk van Speyer overtrof later in diezelfde Romaanse stijl deze kerk in Hirsau.

ROND DIT THEMA
Kloster Hirsau   ruime informatie

Enkele data over het klooster: in 1553 – de roem ervan was reeds enkele eeuwen vergaan – namen protestanten het over en richtten er een kloosterschool op. In de 30-jarige oorlog 1618-1648 werd het echter terug veroverd door de katholieken. Maar in 1692 kwamen de Fransen in westelijk Duitsland en richtten ware verwoestingen aan overal in het Rijnland en ook in het Zwarte Woud. Het enorme klooster brandde volledig uit en stortte deels in. In 1803 was Napoleon aan de macht en hij zwaaide de scepter in grote delen van Duitsland. Hij schafte de godsdienst af en beval om kerken om te benutten als veestallen, stapelhuizen en zo meer. Het klooster van Hirsau was dan reeds een totaal vervallen ruïne. De Franse troepen bevalen de stenen ervan te gebruiken voor woningbouw. Als gevolg daarvan is nog minder terug te vinden van het klooster.

Bent u in het Zwarte Woud, bezoek dan deze ruïne maar eens. Het zal u niet spijten. Ondanks het verdwijnen van grote delen ervan, is een Romaanse toren nog overgebleven en contouren van het eigenlijke klooster. Er is ook een museum opgericht.

21:14 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: toerisme, zwarte woud, hirsau, klooster |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.