14-04-08

Neocommunisme in Duitsland op komst

Oskar Lafontaine
grootbeeld
Fotobron:die welt

Oskar Lafontaine wil herbronning van het communisme
Communisme

Ex-communisten herbronnen zich

De ex-communisten in Duitsland zien een herbronning op basis van Marx en Engels als antwoord op het neoliberalisme. Is echter een gedemocratiseerd communisme – een neocommunisme – het juiste antwoord?

Enkele dagen geleden verscheen op deze blog een posting over de onmacht van de socialisten (SPD) tegenover de ongebreidelde opmars van het neoliberalisme. Gisteren uitten zich niet de socialisten maar de ex-communisten (Die Linke) zich in dat kader. Zij willen definitief het neoliberalisme aanvallen.

Hebben de ex-communisten werkelijk een neosocialisme gevonden? Neen, helemaal niet. Zij zien een uitweg in het herbronnen op de leer van Marx en Engels. Voor hen kan het niet, dat het neoliberalisme de staat compleet uitschakelt. E n dat doet het neoliberalisme overduidelijk. Daarvan zijn niet alleen de communisten, maar ook socialisten en ergens ook de groenen van overtuigd. De feiten liegen er niet om:

Uitwassen van het neoliberalisme, gesteund door de Duitse conservatieven

De basisprincipes van het Amerikaanse neoliberalisme worden zonder pardon ook in Duitsland uitgevoerd door de CDU-CSU (conservatieven). Dat uit zich in verbod voor de staat om tussen te komen in het beleid van ondernemingen. De staat mag geen limieten zetten op het loonbeleid van een onderneming. Voorstellen van de socialisten om een algemeen minimumloon in te stellen zijn nefast voor de ondernemingen, aldus de neoliberalen. Hun loonpolitiek is gebaseerd op het succes van de ondeneming en een elementair deel van de overlevingsdrang van elke ondernemer. De staat moet haar pollen daarvan houden.

Eveneens is het verwerpelijk, dat de staat zou tussenkomen in kartelvorming. Ondernemingen in gelijke sectoren moeten het recht hebben prijsafspraken te maken. Het verzinsel, dat dergelijke kartelvorming de concurrentie vervalst is paniekmakerij en stoelt nergens op, aldus de neoliberalen. Het bedrijfsleven reguleert zichzelf, roepen ze van de daken.

Het enige dat de staat mag en moet doen, menen de neoliberalen, is het opvangen van diegenen die uit de boot vallen: de werknemers die niet voldoende verdienen om te overleven. Dat is niet de taak van een ondernemer. Wanneer een ondernemer lonen uitbetaalt die erg laag zijn, dan is dit onderdeel van zijn bedrijfspolitiek. De neoliberalen verdedigen zich door te stellen, dat elke werknemer een behoorlijk loon verdient om als echte medewerker het bedrijf hoog te houden. Elke ondernemer zal – zolang het kan – een werknemer stimuleren met een goed loon in het belang van de onderneming zelf. Wanneer echter een ondernemer lagere lonen moet betalen wegens tijdelijke zwakte van de onderneming of wegens al te sterke concurrentie, dan is dat zo en is dat op zich een onderdeel van een gezonde bedrijfsleiding. Daarom moet de staat tussenkomen door die werknemers sociaal op te vangen, verdedigen de neoliberalen zich.

Eveneens moet de staat het financieel beleid op zich nemen. Wanneer het voor de ondernemers moeilijk wordt om op internationaal vlak te concurreren, dan moet de staat de waarde van het geld aanpassen en ook een politiek voeren van gunstige kredieten.

Neocommunisme

De socialisten vechten al jaren tegen deze opvattingen van de neoliberalen, maar vinden geen antwoord. Een neosocialisme is nog lang niet in zicht. De ex-communisten vinden evenmin een antwoord en grijpen daardoor naar een herbronning. Oskar Lafontaine, de grote man van Die Linke, wil zijn partij opnieuw in de richting sturen van een zuiverder marxisme. Hij maakt er werk van om de basisgedachten van Marx en Engels nieuw leven in te blazen en daardoor van de ex-communisten hernieuwd rasechte communisten te maken. Gisteren lanceerde hij de intenties van de partij om terug massale verstatelijkingen door te voeren in de basissectoren van het land. De telefonie, de post, de strromlevering... dat alles moet terug staatseigendom worden. Het kan niet, dat de prijzen van stroom steeds maar stijgen, aldus Lafontaine. Om daar een halt toe te roepen is verstatelijking een noodzaak. Plannen om de spoorwegen te privatiseren – zoals zij momenteel leven in Duitsland – zijn uit ten bote, aldus Lafontaine. Alle basisdiensten (telefonie, post, openbaar vervoer, water, stroom, energie) moeten onder controle van de staat staan, moeten verstatelijkt worden.

Hij verzet zich ook tegen de drang naar privatisering in gemeentediensten. Dat is een verschijnsel dat zich in Duitsland de laatste jaren meer en meer voordoet. Dienstverlening wordt door gemeentes en steden in private handen gegeven. Dat kan niet. Ook moet de privatisering van waterlevering tegengehouden worden. Ook dat is een verschijnsel, dat zich overal in Duitsland voordoet.

Naast een omvangrijke verstatelijking wil de voorzitter van de (ex-)communisten opnieuw teksten van het Communistisch Manifest van Marx en Engels verankeren in het partijprogramma van Die Linke. Neen... een staatsbestel op basis van slechts één partij zoals in de oude communistische staten wil Lafontaine niet. Hij wil een democratisch gelaat behouden, wil een politiek systeem gebaseerd op meerdere partijen en pluralisme, een ware democratie aldus. Maar voor al het overige moet de partij van de communisten terugkeren naar de basiswaarden van het marxisme.

ROND DIT THEMA

We zullen dan ook weldra niet meer kunnen spreken over ex-communisten, maar over 'neocommunisten'. Is hun houding het gedroomde wapen tegen het neoliberalisme? Waarschijnlijk helemaal niet. Verstatelijkingen leiden tot niets anders dan het afschrikken van private ondernemers. Daardoor zullen multinationals Duitsland weren, met alle nefaste gevolgen van dien. Een neocommunisme verbannt de vrije liberale ondernemingsgeest. Dat is geen oplossing. Er is een echt neosocialisme nodig, dat kan samenleven met het neoliberalisme. Met andere woorden: een neosocialisme dat zichzelf sociaal profileert en tegelijk het neoliberalisme opnieuw stuwt naar een sociale markteconomie. Dan zullen we er mogelijk zijn. Een neocommunisme is het begin van het einde, of niet?

De commentaren zijn gesloten.