13-04-08

Das Wort zum Sonntag

Dood en verrezen?
Fotobron: fotosearch

Dood en verrijzenis: grofste leugen aller tijden of werkelijkheid?
Religie

Verrijzenis echt of verzonnen?

De chrsitelijke godsdiensten staan of vallen met de verrijzenis. Is dat verschijnsel te ontkennen?

"Jesus is gestorven voor onze zonden, begraven en opgestaan na drie dagen, verschenen aan 500 broeders. Nadien ook aan Jacobus, daarna aan de apostelen, een laatste maal aan mijzelf," aldus Paulus in zijn eerste brief aan de Korintiërs in 54-55 na Christus, ongeveer twintig jaar na de kruisdood van Jezus van Nazareth. Is Christus echter werkelijk verrezen uit de dood?

Verrijzenis in oude montheistische godsdiensten

In de (zogezegd) oudste bekende monotheïstische godsdienst, het Zoroastrisme, spreekt Zarathustra over de heropstanding van een verlosser. Zarathustra zou naar laatste bevindingen geleefd hebben tussen 630 en 553 voor Christus, hoewel oudere bevindingen hem in een heel andere tijd in leven zagen. In die Perzische godsdienst leefde de mening dat elke mens na zijn dood op een soort brug terecht komt, waar een rechtszaak oordeelt over zijn voorbije leven. Bij een overwegend goed leven gaat die persoon dan naar de hemel (Garodemana), anders elders heen. Van een hel spreekt Zarathustra niet. Volgens hem zou 3000 jaar later (aldus ergens in de jaren 2600 na Christus) een 'verlosser' verschijnen op aarde. Deze zou alle overleden mensen en levende mensen definitief beoordelen. De bozen zouden vernietigd worden, de goeden zouden herrijzen en een eeuwig leven krijgen. Hier zien we een eerste verrijzenis-gedachte in de geschiedenis van godsdiensten, en tegelijk een parallel met het Laatste Oordeel in de veel later ontstane christelijke godsdienst.

Tijdens de Babylonische verbanning (586-539) schreven vooraanstaande joodse priesters en anderen de meeste delen van van het Oude Testament. Zij baseerden zich deels voor heel wat verhalen (zondvloed, scheppingsverhalen) en houdingen op het Zoroastrisme (Zarathustra leefde nog in die tijd van verbanning der joden als we de laatste bevindingen over het zijn leven mogen aannemen). Nochtans aanvaardden de joden geen oordeel over een overledene aan ergens een brug. Zij stelden aanvankelijk dat god een goed mens beloont met een zeer lang leven op aarde. Met de toename van het aantal mensen, nam echter een afstandelijkheid van de mens tegenover god toe en aldus gedroeg de mens zich bozer... Daardoor verminderde het aantal levensjaren op aarde. Maar toch bestonden reeds voor de Babylonische verbanning meningen over een verrijzenis van overledenen. Zo bestaat een zeer oud geschrift van de profeet Hosea uit de achtste eeuw voor Christus. Hij stelde, dat een mens drie dagen na zijn dood heropgewekt wordt door god en eeuwig 'voor zijn aangezicht' leven kan. Hier zien we een eerste aanwijzing voor de periode van drie dagen na de dood. De evangelisten zullen daarnaar verwijzen... Overigens evolueerden de schrijvers van het Oude Testament in hun visie rond dood en verrijzenis. Zo leefde sinds de Babylonische verbanning de mening, dat Israëli (en enkel zij) na de dood ooit zullen verrijzen op een 'nieuwe aarde' met hun oorspronkelijk lichaam en ziel. Nog later wordt vanaf 170 voor Christus in het boek Daniël gesproken over een universele opstanding uit de dood van alle mensen bij een laatste oordeel van god. Daar sluit het jodendom dan meer aan bij de oorspronkelijke visie van Zarathustra. Deze verrijzenis zou eveneens met lichaam en ziel zijn.

Verrijzenis van Jesus van Nazareth

Zoals hierboven vermeld, wijzen de oudste geschriften over het leven en de dood van Christus (de eerste brief aan de Korintiërs van Paulus) op een verrijzenis van Jezus van Nazareth. Nooit tevoren is in de geschiedschrijving van godsdiensten een verrijzenis van wie ook gemeld. Hooguit werd een voorspelling gedaan over een verrijzenis van allen bij een soort laatste oordeel (zoals in het Zoroastrisme en in het Oude Testament). Wel zijn er heropstandingen gemeld uit een schijndood. Zo zou volgens hellenistische overleveringen Alexander de Grote (356 voor Chr. - 323 voor Chr.) heropgestaan zijn uit een schijndood. Ook in het Oude testament wordt verhaald over de profeet Elia die een schijnbaar gestorven kind heropwekt uit zijn schijndood.

In de tijd van Paulus was het de bedoeling van de volgelingen van Christus om aan de joden te bewijzen, dat Jezus van Nazareth de te verwachten Messias was. Die Messias is een redder van het joodse volk die op meerdere plaatsen in het Oude Testament voorspeld wordt, ergens aanleunend bij de 'verlosser' waarover Zarathustra sprak. Zo werd veelvuldig verwezen op de voorspellingen van de profeet Jesaja, die geboren zou geweest zijn in 765 voor Christus. Deze profeet zou in haast angstwekkende details gesproken hebben over de Messias die zou lijden en waarvan men zijn klederen zou verdelen en zo meer... Jesaja sprak over die Messias in dezelfde geest als Zarathustra zou spreken over een 'verlosser' in de jaren 630-553 voor Christus. Die Messias van Jesaja zou verrijzen na drie dagen dood.

De evangelies spreken haast alle over deze verrijzenis, maar hier kan toch de beperking aangehaald worden, dat zij alle veel later geschreven zijn. En... niet alle vermelden de verrijzenis. De door de christelijke kerken aanvaarde evangelies (Mattheus, Marcus, Lucas, Johannes) vermelden de verrijzenis. Zij zijn geschreven in de latere tweede helft van de eerste eeuw na Christus. De niet door de kerk aanvaardde evangelies vermelden nu eens wel, dan helemaal niet de verrijzenis. Zo zwijgt het Thomasevangelie uit de eerste eeuw in alle talen over een verrijzenis. Het Petrusevangelie uit de tweede eeuw vermeldt dan weer zeer detaillistisch de verrijzenis, haast ongelooflijk in detail. Maar dat evangelie kan wel eens niets anders zijn dan een overdreven passie van een schrijver die zich uitgeeft voor de reeds lang gestorven Petrus en ten koste van wat ook hele verhalen verzint. Het Bartholomeusevangelie uit de derde eeuw beschrijft zeer detaillistisch de passie van Jezus en vermeldt ook de verrijzenis. Het Barnabasevangelie uit de 15de eeuw (!) gaat helemaal de gekke toer op: daarin wordt beschreven dat Judas (de man die Jezus zou verraden hebben) uit berouw of vertwijfeling helemaal geen zelfmoord pleegde, maar Jezus vervangen heeft om aan het kruis in zijn plaats te sterven! Zo zien we ergens, hoe elk evangelie geschreven is vanuit vooropstellingen om een doel te bereiken en dat daarbij mogelijk verhalen verzonnen of verdraaid zijn...

Hebben de volgelingen van Jezus een verrijzenisverhaal verzonnen om precies hun doel te bereiken: de Messias uit het Oude Testament werd werkelijkheid met Jezus van Nazareth? Waren zij zo snugger om dat niet alleen te verzinnen, maar ook stand te houden? Het lijkt wel erg onwaarschijnlijk, dat hun (dan verondersteld verzonnen) verhaal de tand van de tijd zou kunnen doorstaan, erg onwaarschijnlijk, temeer omdat er sprake is van meerdere verschijning van Christus op verschillende tijdsstippen en aan los van elkaar staande personen. Men kan dan ook niet spreken over een subjectieve fantasie of een psychologische hallucinatie. Vreemd niet? Het zal wel nooit bewijsbaar zijn, dat Jezus werkelijk verrezen is, maar het is evenmin moeilijk afbreekbaar.

11:27 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: verrijzenis, zoroastrisme, jodendom, christendom |  Facebook |

Commentaren

wat vragen Hi, een mooie tekst, maar kan je aangeven waar je bronnen zijn? Ik bedoel: die Perzische teksten, edn andere bronnen, waarop je verhaal berust.

En ook: wie ben je, waarom dez tekst? Ik ben een moderne theoloog, bezig om wat tegenwoordig nog [RK] Kerk heet uit het slop te trekken. Je stuit dan op die oerconservatieve leiding, dus dat wordt dan duwen en trekken....

Ik ben in die kringen berucht: ik heb van de "lastige" vragen !!!!

Gepost door: walter duif | 10-06-10

De commentaren zijn gesloten.