12-04-08

Oorlogen om voedsel

Voedsel duurder
grootbeeld
Fotobron: die welt

Voeding... weldra onbetaalbaar?
Voeding

Tekort aan voedsel leidt tot oorlogen

Oorlogen om petroleum zijn we reeds gewoon geworden (cfr. Afghanistan, Irak, weldra Iran). Het ergste staat echter voor de deur: voedseloorlogen...

Halverwege de jaren 1960 besprak een professor de spanningen in de wereld inzake energievoorzieningen. Wij studenten luisterden geboeid toe. Die man sprak over oorlogen die zouden ontstaan, oorlogen om olie. Hij ging echter veel verder en vreesde de bevolkingsexplosie op aarde. In zijn tijd - en aldus in onze studentenjaren - waren er 3 tot 3,5 miljard mensen op aarde. Voor onze verwonderde ogen werkte hij extrapolaties uit en bewees ons hoe tegen het (toen voor ons nog futuristische) jaar 2000 de bevolking verdubbeld zou worden. Het voedselprobleem zou dan pas echt uitbreken. Landbouwgronden zouden nauwelijks de voedselproductie aankunnen. Voedseloorlogen zouden dan ook 'het' verschijnsel van de 21ste eeuw worden...

En hoe had hij gelijk in zijn visie! Wij waren nog maar enkele jaren afgestudeerd, daar ontbrandde de wereld in 1973 in een lokaal ontstane oorlog tussen Israël en de Arabische staten. Die laatsten draaiden de oliekraan dicht... de voorspelde energiecrisis was werkelijkheid geworden. Geen zeven jaar later namen fundamentalistische islamieten Perzië in hun macht, een van de olierijkste staten ter wereld. Zij noemden dat land Iran. De USA roken het gevaar en spoorden Saddam Hoessein aan om Iran aan te vallen ter vrijwaring van de olievelden voor het westen. Een twee golf van energiecrises brak uit. Het leven op aarde werd onmenselijk duur. Wat had die professor in de jaren zestig toch gelijk!

En nu... nu zijn we in de 21ste eeuw en kijk: de wereldbevolking heeft zich inderdaad verdubbeld. Meer dan 6 miljard menselijke mondjes happen naar voeding. Er zijn gelukkig nog voldoende landbouwgronden, maar er doet zich een vreemd verschijnsel voor:

Hier in Duitsland (en wellicht ook in België en in Nederland) waren de landbouwgronden in de jaren zestig een zee van golvende aren. Tarwe, gerst, haver en meer schroeiden in de zomerzon. Sinds de engeriecrises is dat echter een haast verleden, nostalgisch geworden beeld. Zatte, dikbuikige maiskolven vervingen de rijkelijke aren in Europa. En nu worden die kolven in de laatste jaren aangevuld met zeeën van geel bloeiend kooolzaad. Maakte je vroeger een landbouwer wijs, dat ooit de akkers geel zouden worden, hij zou u als een verlopen stadsmus zot verklaard hebben. Ja... de landbouwer is de moderne sjeik geworden: olie en olie en olie....

Er is nog nog een ander verschijnsel waar te nemen. De Afrikanen in de tropische gebieden waren decennia en decennia tevreden met maniok en andere inheemse voedingsgewassen. De Aziaten voelden zich wel bij de overvloed aan rijst. Dit echter is ernstig aan het veranderen en daarvoor is de globalisering verantwoordelijk. De sterk toegenomen wereldbevolking krijgt door de globalisering toenemende kansen om werk te vinden. In oude ontwikkelingslanden als India en China en anderen heerst een explosie van werkgelegenheid. De mensen verdienen er niet al te veel, maar toch schatten meer dan hun ouders en voorouders. Zij kunnen zich nu een rijkelijker variatie van voedingsmiddelen permitteren. Daardoor is wereldwijd de vraag naar graanproducten, melkproducten, koffie, thee, eieren enorm gestegen.

Ja... kijk maar: minder en minder landbouwgronden worden voor voedingsproducten benut en de vraag naar voedingsmiddelen stijgt aanzienlijk... dat alles bij een exploderende wereldbevolking. De gevolgen voelen we. De wereld kan de vraag naar voedingsmiddelen niet meer aan. De prijzen voor de grondstoffen der voeding stijgen plots in een spiraal die niet tegen te houden is. Op een jaar tijd zijn basisgrondstoffen als granen, melk, eieren met 20 tot 50 % duurder geworden, en er lijkt in niets een einde aan die prijsstijging te komen. Er zijn immers steeds toenemend landbouwgronden tekort wegens de overschakeling naar bio-energie en de wereldbevolking explodeert maar verder en verder.

ROND DIT THEMA
Duurdere voeding   artikel in Die Welt

Wij in Europa en in andere rijke regio's op aarde kunnen voorlopig die opwaartse spiraal van de grondstofprijzen nog milderen in de eindproducten gezien ook de loonkost, de kosten voor energie ter bereiding van de voedingsmiddelen en de verpakking ervan een rol spelen in de eindprijs. Maar weldra zal ook daar een verandering in komen. De energiekosten stijgen eveneens rampzalig. En wat als in de USA in januari 2009 een democratische president aan de macht komt, een president die (zoals gewoonlijk binnen de Amerikaanse democratische partij) de Amerikaanse financiën saneert? Dan zal de dollar terug zijn oude vertrouwde waarde aannemen, en de Euro zal daardoor in evenredige waarde devalueren. Daardoor zal de import van olie in Europa tot 50 % duurder worden. Dat zal zijn effect hebben op alles in het leven. De voedselproducten zullen er nog duurder door worden.

Gevolg van dat alles.... Het voedsel wordt haast onbetaalbaar voor inwoners van rijke landen. Voor hen (de overgrote meerderheid) in armere landen zal het voedsel gewoonweg niet meer betaalbaar zijn. Daar zullen dan ook opstanden ontstaan met dimensies die wij ons nog niet kunnen voorstellen. Reeds nu groeien dergelijke opstanden in de armste landen zoals op Haiti en in bepaalde regio's in Afrika. Dat zijn echter slechts kleine voorboden, van wat ons te wachten staat: voedseloorlogen!

10:36 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: prijsstijgingen, bevolking, oorlog, voeding |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.