14-03-08

Taalhulp: aspiratie bij de uitspraak

bild5
Uitspraak

Aspiratie

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

Aspiratie

Aspiratie is het aanblazen van de uitgesproken k, p, t door er een uitgesproken "h" aan te koppelen. Dit is een typisch Duits kenmerk. Bemerk, dat het hier gaat om de "uitgesproken" drie medeklinkers. Een "g" aldus wordt geaspireerd als zij als een "k" wordt uitgesproken en voldoet aan de onderstaande regels ter aspiratie. Ook een "d" (op bijvoorbeeld het woordeinde of op het einde van een lettergreep) die als een "t" uitgesproken wordt in onderstaande omstandigheden of een "b" (op bijvoorbeeld het woordeinde of op het einde van een lettergreep) die als een "p" uitgesproken wordt. Wat zijn de finesse-regels?

Voorbeelden aangaande aspiratie in onderstaande gevallen komen uit het uitspraakboek van Duden.

Men aspireert zeer duidelijk in volgende gevallen:

  • In het begin van een woord.
  • Op het einde van een woord indien op dat woord een korte pauze volgt.
  • Voor een beklemtoonde klinker indien in de betrokken lettergreep GEEN "s, ʃ"-klank voorkomt [een "ʃ" is een klank die onder andere algemeen voorkomt bij het uitspreken van "sch" in het Duits, uitgesproken als de "ch" in de Franse woorden "chemin, char"].
  • En in de woorduitgangen "-tum" en "-keit".

Voorbeelden:

pack [phakh]
prall [phral]
Pneu [phnoy]
Anprall [anphral]
Tat [tha:th]
Talent [thalɛnth]
vital [vitha:l]
subtil [zuphthil]
Anteil [anthail]
Einsamkeit [ainza:mkhait]
Irrtum [ɪrthum]
Verkauf [fɛɐkhauf]

De uitgesproken k, p, t worden helemaal NIET geaspireerd in de opeenvolging van de uitgesproken ps, pʃ, ks, kʃ. Maar dit is alleen geldig indien tussen deze twee uitgesproken medeklinkers geen lettergreepscheiding voorkomt. Zo bijvoorbeeld is dit niet geldig voor het Duitse woord abstrakt, gezien tussen de uitgesproken "b" als een "p" en de daaropvolgende "s" als een "ʃ" een lettergreepscheiding voorkomt. In dit geval wordt dan ook de uitgesproken "p" WEL geaspireerd.

Voorbeelden van deze regel waarbij aspiratie wegvalt:

mopsen [mopsn]
Erbse [ɛrpsə]
Echse [ɛksə]
Hexe [hɛksə]
Wegs [ve:ks]

Ook wordt GEEN aspiratie uitgesproken bij de eerste medeklinker van volgende twee uitgesproken opeenvolgende medeklinkers: pp, pb, tt, td, kk, kg. Het gaat daarbij om "uitgesproken" medeklinkers. De tweede medeklinker wordt dan wel duidelijk geaspireerd als het daarbij gaat om een uitgesproken k, p, t. Voorbeelden:

abpassen [apphasn]
enttäuschen [ɛntthoiʃn]
Rückkehr [rykkhe:ɐ]
weggehen [vɛkge:ən]
entdecken [ɛntdɛkn]

In alle andere gevallen, dan deze die hierboven allemaal besproken zijn, worden de "uitgesproken" medeklinkers k, p, t HALF geaspireerd, dus iets minder dan in de allereerst regel hierboven. Voorbeelden:

Lippe [lɪphə]
Spaß [ʃpha:s]
abstrakt [aphʃthrakth]
Stall [ʃthal]
Mücke [mykhə]

11:35 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: uitspraak, taalhulp, duits, aspiratie |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.