17-02-08

Serie Weimarrepubliek: de gouden jaren

weimar
Weimarrepubliek

De gouden jaren

Nevenstaand plakkaat van de socialisten, de sociaal-democraten, geeft het beste weer, hoe Duitsland zwalpte in de jaren tussen de twee wereldoorlogen: de Weimarrepubliek. Zwalpen is hier het gepaste woord. In deze periode van 1919 tot 1933 lagen vier politieke strekkingen dwars op elkaar en bepaalden de pogingen tot opgang van de democratie en uiteindelijk ondergang van de democratie. Twee strekkingen werkten relatief goed met elkaar samen: aan de linkse kant de socialisten (SPD) die zich de ware democraten noemden, en aan de rechtse kant de conservatieven (Zentrum) die eigenlijk meer aan het oude keizerrijk bleven hangen dan aan democratie, en de liberalen die zich gelijk aan de conservatieven opstelden. Uiterst links van de socialisten bewoog zich de derde strekking: de communisten (KPD) die radicaal een democratie verwierpen en een radenrepubliek (sowjetrepubliek) naar het voorbeeld van Moskou nastreefden. En uiteindelijk vormden de nationalisten en nationaal-socialisten van Hitler de vierde strekking, die het uiteindelijk zou halen... Zij streefden evenmin een democratie na en dwongen een dictatuur op. Maar niet alleen de tegenstellingen tussen de vier politieke strekkingen leidden tot de agonie van de jonge Duitse democratie. Een ware leidraad doorheen deze jaren is het Verdrag van Versailles, vredesregeling na de Eerste Wereldoorlog. waarvan de gevolgen loodzwaar doorwogen. En een al even noodlottige leidraad is de grondwet van de Weimarrepubliek die de val van de ene regering na de andere mogelijk maakte. Boven dat alles kwam dan nog de beurscrash van New York, die het spel van Hitler in de hand werkte.

In de voorbije weken hebben we de wankele eerste jaren van de Weimarrepubliek doorworsteld. Daarbij bleek hoe moeilijk het was om een jonge democratie uit de grond te stampen als extremisten het leven onmogelijk maken. Linkse extremen streefden naar een ondemocratische radenrepubliek en rechtse extremen joegen een dictatuur na. Tevens werd het duidelijk, dat vooral de socialisten de vijand niet correct inschatten. Zij zagen hun oude broeders die zich afgescheiden hadden en de communistische partij vormden, als de enige te bestrijden vijand, terwijl de andere vijand haast ongemoeid werd gelaten, wat in de jaren dertig cash zal betaald moeten worden. En hoezeer maakte de irrationele weerstand tegen het vredesverdrag van Versailles het de democratie moeilijk? Ja, de regerende partijen (SPD, Zentrum, liberalen) kozen misschien terecht voor een afstandelijkheid tegenover dat verdrag om geen wind in de zeilen te blazen van de rechtse extremisten, maar de wijze waarop zij irrationeel probeerden te aan te tonen, dat het land de herstelkosten niet aan zou kunnen, stelt vele vragen. Door een andere strategie had de regering wellicht de Ruhrbezetting kunnen vermijden. Gelukkig had Gustav Stresemann op tijd het tij doen keren. En wat een blunder hadden de regeringspartijen toch begaan, door de oude keizerlijke ambtenarij en gerechtsinstanties hun gang te laten gaan?

Deze week komen de gouden jaren aan de beurt. Vooral dankzij de inspanningen van Gustav Stresemann evolueert Duitsland naar boomende economie-jaren en bekomt het land aanzienlijke toegevingen vanwege de geallieerden inzake de herstelkosten. Maar we zullen ook zien dat in de achtergrond een gevaarlijk beest in de puberjaren komt... het nationaal-socialisme.

Vanaf morgen maandag weer elke werkdag een bericht over deze wel heel bijzondere Weimarrepubliek.

 

WEIMARREPUBLIEK
Het ontstaan van het Verdrag van Versailles   (14 jan 2008)

De bepalingen van het Verdrag van Versailles   (15 jan 2008)

Staatsbestel naar de grondwet   (16 jan 2008)

Grondrechten en politieke partijen   (17 jan 2008)

Factoren die het de Weimarrepubliek moeilijk maakten   (18 jan 2008)

Een staatsgreep kondigt zich aan: de Kapp-putsch 1920   (21 jan 2008)

Kapp-putsch schijnbaar voltooid   (22 jan 2008)

Kapp-putsch mislukt, communisten lokken burgeroorlog uit   (23 jan 2008)

Oorlogskosten en het ultimatum van Londen in 1921   (24 jan 2008)

Oorlogskosten en het verdrag van Rapallo   (25 jan 2008)

De Duitse inflatie beginjaren twintig   (28 jan 2008)

De Rijnrepubliek   (29 jan 2008)

Het begin van de Ruhrbezetting   (30 jan 2008)

Ruhrbezetting 1923: verzet   (31 jan 2008)

Hyperinflatie 1923   (11 feb 2008)

Heropflakkering Rijnrepubliek 1923   (12 feb 2008)

Aanloop tot de Hitler-putsch   (13 feb 2008)

Hitler-putsch brengt hem in de gevangenis   (14 feb 2008)

Het Dawes-plan en de gouden jaren   (18 feb 2008)

Het einde van rijkspresident Friedrich Ebert   (19 feb 2008)

Paul von Hindenburg, conservatieve ommezwaai   (20 feb 2008)

Verdragen van Locarno verstevigen de vrede   (22 feb 2008)

Yound plan 1930   (28 feb 2008)

DNVP, extreem recht in de jaren twintig   (29 feb 2008)

Paul von Hindenburg en zijn camarilla   (03 maa 2008)

1930-1932: Eerste golf van ondemocratische maatregelen   (04 maa 2008)

1932: De democratisch Weimarrepubliek sterft   (05 maa 2008)

1932: De ultieme adrenalinestoot   (06 maa 2008)

1933: Hitler aan de macht   (07 maa 2008)

17:55 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weimarrepubliek |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.