15-02-08

Taalhulp: uitspraak "-em" en "-er"

bild5
Uitspraak

Uitspraak van "-em" en "-er"

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

De woorduitgang "-em" wordt uitgesproken als een doffe "e", gevolgd door een "m" enkel en alleen als er een klinker aan voorafgaat of volgt, alsook na de medeklinkers "p, b, t, d, k, g, m, n, ng, k, l". Voorbeelden:

  • Cochemer
  • nahem
  • zähem
  • scheuem
  • knappem
  • mürbem
  • Atem
  • blödem
  • strackem
  • feigem
  • dummem
  • kleinem
  • langem
  • hellem
  • wirrem

Nu mag u zelfs deze "e" in de uitgang "-em" helder uitspreken in plaats van dof. Dat doet men in regel steeds wanneer verwarring of onduidelijkheid bij de uitspraak kan ontstaan. Zo bijvoorbeeld accentueert men een naamval met dergelijke helle "e" in Ich gebe einem kleinen Jungen keinen fremden Erwachsenen, um ihn zu begleiten. Daarbij zal een Duitser de uitgang "-em" van het woord einem met een helle "e" uitspreken en parallel daaraan eveneens de "e" in de uitgang "-en" van het woord keinen met het doel duidelijk te zijn dat men geen vreemde volwassene aan een kleine jongen geeft ter begeleiding. Door deze helle uitspraak niet te gebruiken, zou de aanhoorder kunnen verstaan dat er gezegd werd: Ich gebe einen kleinen Jungen keinem fremden Erwachsenen, um ihn zu begleiten, wat zou kunnen verstaan worden als: ik geef een kind aan geen vreemde volwassene om hem (die volwassene aldus) te begeleiden!

In alle andere gevallenom spreekt men de uitgang "-em" steeds uit zonder een "e", dus enkel de "m". Voorbeelden:

  • Cochem
  • tiefem
  • passivem
  • nassem
  • losem
  • raschem
  • largem
  • welchem
  • wachem
  • Cochems
  • stumpfem
  • stolzem
  • deutschem

Ook de woorduitgang "-en" vraagt speciale aandacht ter uitspraak. Daarover volgt echter volgende vrijdag een posting, gezien daarbij heel wat zaken in het oog te houden zijn.

Aandacht vraagt ook de lettergreep "-er" die veelal als woordeinde voorkomt, maar ook midden in een woord kan voorkomen.

Komt de lettergreep "-er-" in een woord voor en wordt zij gevolgd door een klinker, dan spreekt men de "e" ervan dof uit en de "r" duidelijk rollend. Voorbeelden:

  • sauberes
  • nähere
  • Teuerung
  • Weigerung
  • Schießerei
  • zögere
  • Wegerich
  • mittlere

In de andere gevallen, op het einde van een woord of indien er geen klinker op volgt, spreekt men "-er" uit als een doffe "e" en wordt aldus de "r" helemaal niet uitgesproken. Voorbeelden:

  • näher
  • Seher
  • Bauer (pas op: de "r" niet uitspreken!)
  • Wasser
  • kauernder (pas op: geen enkele "r" uitspreken! het wordt dus: kauende)
  • Hunderter (pas op: geen enkele "r" uitspreken! het wordt dus: hundete)
  • Fürchterlich (pas op: de laatste "r" niet uitspreken, de eerste wel!)
  • Wasserjungfer (pas op: geen enkele "r" uitspreken! het wordt dus: wassejungfe)

Bij alle voorbeelden hierboven waarbij de "e"van de uitgang "-em" of de "r" van de uitgang "-er" niet uitgesproken wordt, mag dit toch wel (!) gebeuren als men een accent wil leggen op die uitgang door deze langzaam en sterk beklemtoond weer te geven. Bij de uitgang "-er" spreekt men dan de "r" echter heel zwak uit door ze slechts heel even te doen rollen of slechts een begin van een rollen te proberen zonder echter effectief te rollen.

Volgende vrijdag bekijken we de uitspraak van de uitgang "-en".

10:57 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: uitspraak, taalhulp, duits |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.