10-02-08

Das Wort zum Sonntag

Joachim Vobbe

Joachim Vobbe, bisschop van de Duitse Altkatholische Kirche
Religie

De Altkatholische Kirche van Duitsland

Reeds in de 18de eeuw ontstond de oud-katholieke kerk van Utrecht, welke in Duitsland uitgroeide tot de Altkatholische Kirche, een kerkgemeenschap die zeer progressief was en nog steeds is, en invloed had op de liturgische hervormingen binnen de Rooms-katholieke kerk.

Kan men met goede daden het zielenheil bekomen, bijvoorbeeld door giften aan het Vaticaan? Is de paus onfeilbaar in geloofszaken, niet tegenspreekbaar? Waarom mogen vrouwen geen priesterwijding ontvangen en aldus bemiddelaar zijn tussen de gelovige en god? Waarom hebben de gelovigen geen medebeslissingsrecht in kerkzaken? Vele vragen... vragen die reeds lang leven en geleid hebben tot het ontstaan van een afscheuring in de katholieke kerk: de "oud-katholieke kerk" ontstond.

In Duitsland zijn ongeveer 26.000 gelovige christenen lid van de "Altkatholische Kirche". Deze kerk ontstond echter in Nederland, meer bepaald in Utrecht. Daar lag de apostolische vicaris van het Vaticaan, de heer Codde, in 1702 in conflict met de Jezuïeten. Het ging om het 'zielenheil' van de gelovige. Codde stelde de vraag of men de genade van god, het zielenheil, kon bekomen door goede werken zoals het betalen van een gift aan de kerk of aan het Vaticaan. De Jezuïeten verdedigden de stelling van Rome. Codde stelde echter dat een gelovige de genade, het zielenheil, krijgt van god door de kruisdood van Jezus van Nazareth. Goede daden of de vrije wil van een mens kunnen dat genade-geschenk niet beïnvloeden. Daarmee kwam Codde in frontale botsing met de paus in Rome. Hij werd dan ook zwaar veroordeeld. Zijn stelling leunde al te zeer aan bij het protestantisme van Calvin.

Er ontstond daardoor een schisma in de kerk, want Codde had aanzienlijke aanhang voor zijn opvattingen in Utrecht en weldra elders in Nederland. Acht jaar later, in 1710, wijdden deze afgescheurde katholieken, voor het eerst een eigen bisschop, los van het benoemingsrecht van de paus. Daarmee was het schisma dan ook een feit. De nieuw ontstane kerk werd de oud-katholieke kerk van Utrecht genoemd.

Een nieuwe impuls voor deze kerk werd het Eerste Vaticaans Concilie in 1870. Daar werd het dogma over de onfeilbaarheid van de paus uitgevaardigd. Dat was een slag in het gezicht van de oud-katholieken. De paus beschouwden zij wel als opvolger van de apostel Petrus, maar deze kon feilbaar zijn, kon zich vergissen, aldus de stelling der oud-katholieken. Er volgde dan ook prompt een tweede excommunicatie vanuit het Vaticaan. Uiteindelijk kristalliseerde de oud-katholieke kerk zich en kreeg sterke aanhang vanuit Duitsland, zozeer dat tegenwoordig nog slechts een 5.300 leden van deze kerk actief zijn in Nederland, terwijl deze kerk een ledenaantal heeft van meer dan 26.000 in Duitsland.

Concreet vertolkt deze oud-katholieke kerk reeds sinds de 18de, 19de eeuw volgende houding, aangevuld met nieuwe visies uit de 20ste eeuw:

  • De genade bekomt men van god uit en niet uit eigen kracht.
  • De paus is de opvolger van Petrus, echter geen primaat. Met andere woorden o.a. de onfeilbaarheid is onaanvaardbaar.
  • De moeder van Jezus van Nazareth is geen onbevlekt ontvangen maagd.
  • Heiligverklaringen zijn zinloos, gezien iedere gelovige heilig is door het geschenk van de genade.
  • De voertaal van de kerkelijke liturgie moet de eigen taal zijn, niet het door het Vaticaan opgedrongen Latijn. Deze stelling werd reeds in de 18de eeuw aangehouden.
  • Het Gregoriaanse gezang is niet aanvaardbaar en wordt vervangen voor volksmuziek die de liturgie opluistert.
  • Het celibaat voor priesters is niet essentiëel voor het geloof of de bemiddelingsopdracht van priesters tussen de gelovige en god.
  • Vrouwen kunnen evenzeer priester worden als mannen, gezien beide geslachten 'mensen' zijn die door god het zielenheil ontvangen hebben, gelijkwaardige gelovigen zijn met gelijkwaardig recht om een priestertaak uit te oefenen.
  • Alle leden van de kerkgemeenschap hebben medebeslissingsrecht in kerkzaken.
  • Huwelijken kunnen tot stand komen tussen twee mensen, ongeacht hun geslacht.

Zo te zien heeft de oud-katholieke kerk, de Altkatholische Kirche in Duitsland, heel wat gemeen met de Anglicaanse Kerk in Engeland en ook met het protestantisme vanuit Duitsland. Men kan deze kerk echter niet beschouwen als protestants, gezien zij onder andere de paus blijft zien als de rechtmatige opvolger van Petrus.

ROND DIT THEMA
Altkatholische Kirche   ruime informatie
Algemeen kan men stellen, dat de oud-katholieke kerk zeer progressief was in de 18de eeuw en geleid heeft tot wijzigingen in de Rooms-katholieke kerk. Het is vooral sinds het Tweede Vaticaans Concilie in de jaren zestig, dat de Rooms-katholieke kerk overging tot het aanvaarden van een moderne liturgie met volksmuziek in plaats van Gregoriaans gezang en de eigen taal in plaats van het Latijn. Sinds dat concilie is er dan ook een toenadering tussen beide kerken, hoewel de verschillen nog zeer groot zijn en haast onoverbrugbaar met een conservatieve paus als Benedictus XVI.

11:32 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: oud-katholieke kerk, dogma, latijn, gregoriaans |  Facebook |

Commentaren

oud-katholiek. Er staan in uw tekst enkele fundamentele 'onjuistheden'.......
Met mijn vriendelijke groeten.
Joachim.

Gepost door: joachim | 08-07-08

oud-katholiek. Er staan in uw tekst enkele fundamentele 'onjuistheden'.......
Met mijn vriendelijke groeten.
Joachim.

Gepost door: joachim | 08-07-08

De commentaren zijn gesloten.