30-01-08

Taalhulp: probleempjes bij vervoegingen

bild3
Spraakkunst

Vervoeging regelmatige werkwoorden

Vandaag komen enkele relatief eenvoudige probleempjes aan bod bij het vervoegen van regelmatige (zwakke) werkwoorden in het Duits.

Actief onvoltooid tegenwoordige tijd van regelmatige werkwoorden

De normale vervoeging in de Aktiv Indikativ Päsens (actieve onvoltooid tegenwoordige tijd) vormt men door de stam van het werkwoord aan te vullen met een uitgang eigen aan de persoon en het enkelvoud of meervoud. Voorbeeld:

ich lobe
du lobst
er lobt
wir loben
ihr lobt
sie loben

Als de stam van het werkwoord eindigt op een "-t" of een "-d", dan voegt men een "e" tussen de stam en de vervoegingsuitgang in de 2de en 3de persoon enkelvoud en in de 2de persoon meervoud. Voorbeeld:

ich arbeite
-> du arbeitest
-> er arbeitet

wir arbeiten
-> ihr arbeitet
sie arbeiten

Dat is eveneens het geval voor haast alle werkwoorden wiens stam eindigt op "-m" of "-n" waarbij een andere medeklinker aan die laatste letter voorafgaat. Voorbeeld:

ich atme
-> du atmest
-> er atmet

wir atmen
-> ihr atmet
sie atmen

Maar deze laatste regel is niet geldend als de medeklinker voor de "-m" of "-n" een "-l-" of een "-r-" is. Voorbeelden:

ich lerne
du lernst
er lernt
wir lernen
ihr lernt
sie lernen

ich qualme
du qualmst
er qualmt
wir qualmen
ihr qualmt
sie qualmen

Eindigt de stam van een werklwoord op een sis-klank (-s, -ss, -ß, -x, -z), dan valt in de tweede persoon enkelvoud de "s" van de vervoegingsuitgang weg. Voorbelden:

ich beweise
-> du beweist
er beweist
wir beweisen
ihr beweist
sie beweisen

ich mixe
-> du mixt
er mixt
wir mixen
ihr mixt
sie mixen

Eindigt de stam van het werkwoord op "-el", dan valt de "e" van dat stameinde weg in de eerste persoon enkelvoud. Bij de vervoegingsuitgang valt de "e" ervan eveneens weg in de 1ste persoon en 3de persoon meervoud (gezien de infinitief van dergelijke werkwoorden geen uitgang "-en" heeft, wel uitgang "-n"). Voorbeeld.

-> ich wechsle
du wechselst
er wechselt
-> wir wechseln
ihr wechselt
->sie wechseln

Dat geldt eveneens voor werkwoorden wiens stam eindigt op "-er", maar enkel in de gesproken taal, niet in de geschreven taal. Voorbeeld:

Gesproken taal:

-> ich fordre
du forderst
er fordert
wir fordern
ihr fordert
sie fordern

Geschreven taal:

ich fordere
du forderst
er fordert
wir fordern
ihr fordert
sie fordern

Actief onvoltooid verleden tijd van regelmatige werkwoorden

De normale vervoeging in de Aktiv Indikativ Präteritum (actieve onvoltooid verleden tijd) vormt men door de stam van het werkwoord aan te vullen met een uitgang eigen aan de persoon en het enkelvoud of meervoud. Voorbeeld:

ich lobte
du lobtest
er lobte
wir lobten
ihr lobtet
sie lobten

Als de stam van het werkwoord eindigt op een "-t" of een "-d", dan voegt men een "e" tussen de stam en alle vervoegingsuitgangen. Voorbeeld:

-> ich arbeitete
-> du arbeitetest
-> er arbeitete
-> wir arbeiteten
-> ihr arbeitetet
-> sie arbeiteten

Dat is eveneens het geval voor haast alle werkwoorden wiens stam eindigt op "-m" of "-n" waarbij een andere medeklinker aan die laatste letter voorafgaat. Voorbeeld:

-> ich atmete
-> du atmetest
-> er atmete
-> wir atmeten
-> ihr atmetet
-> sie atmeten

Maar deze laatste regel is niet geldend als de medeklinker voor de "-m" of "-n" een "-l-" of een "-r-" is. Voorbeelden:

ich lernte
du lerntest
er lernte
wir lernten
ihr lerntet
sie lernten

ich qualmte
du qualmtest
er qualmte
wir qualmten
ihr qualmtet
sie qualmten

10:49 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taalhulp, duits, vervoeging, werkwoord |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.