25-01-08

Taalhulp: uitspraak

bild5
Uitspraak

Oefening in het uitspreken van een opgegeven zin

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingsswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

Vandaag de volgende uit te spreken zin:

"Der Szenarist ist zwar sympathisch, aber nicht fachmännisch."

In het onderstaande wordt telkens een bepaalde letter in haar uitspraak besproken. Daarbij kan de plaats van de letter in het woord, of het voorafgaan of volgen van een andere letter, een belangrijke rol spelen. Stap voor stap wordt de uitspraak van de opgegeven zin behandeld.

Fonetisch

e: a: i: o: au:  lange klinkers

ʊ  de Duitse korte "u" wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken.

ɛ   een lange "e" voor een "r", of een "ä" in alle situaties, wordt uitgesproken als een vuile Nederlandse "ei". (de eind-"i" niet uitspreken)

ə  doffe klinker "e"

œ  korte klinker "ö", uitgesproken als een doffe "e", maar meer bovenaan in de mondholte.

ø  lange klinker "ö", uitgesproken als de Nederlandse "eu"

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken als een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank

ɡ  een "g" met de uitspraak van de Franse "g" in "gare, garçon" (een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits)

ʃ  een "s" met de uitspraak van de Franse "ch" in "ma chère"

x  een "ch" met de uitspraak als in het Nederlandse woord “gracht”

ç  een "ch" met een lagere uitspraak in de mondholte dan de “ch” in het Nederlandse woord “gracht”

ŋ  een "ng" zoals in het Nederlandse “lang”

1. Uitspraak van de R:

De R wordt op het einde van een woord niet uitgesproken, maar vervangen wordt door een doffe "e" (in onze afspraak weergegeven door "ə"). Staat deze R op het woordeinde net na een doffe "e", dan spreekt men slechte eenmaal deze doffe "e" uit. Let a.u.b. wel op het volgende: het Duitse lidwoord der zou u aldus beëindigen met een doffe "e" die aan de lange "e" gekoppeld wordt. Voer die koppeling niet uit door er een "j" tussen uit te spreken zoals men in het Nederlands gewoon is (bv.: het Nederlandse woord "realist" spreekt u "re:jalist" uit). Aldus het Duitse lidwoord der niet uitspreken als "de:jə", maar als "de:ə".

De R die niet op het woordeinde staat, wordt zeer rollend achteraan de mondholte uitgesproken. Gelieve dit uiterst gearticuleerd te doen.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"deə szenarist ist zwaə sympatisch, abə nicht fachmännisch.".

2. Uitspraak lange E voor een R:

Normalerwijze spreekt men een lange "e" uit als de Nederlandse lange "e". Maar staat in het Duits deze lange "e" net voor een R, dan spreekt men deze "e" eerder uit als een Nederlandse "ei" waarbij de eind "i" ervan niet uitgesproken wordt (een vuile "ei" aldus) [volgens bovenstaande afspraak weergegeven door "ɛ"]. Deze regel geldt echter niet voor een Duitse lange "e" die gevolgd wordt door een "h" zoals in het woord umgekehrt. Dan spreekt men de Nederlandse lange "e" uit.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə szenarist ist zwaə sympatisch, abə nicht fachmännisch.."

3. Lange klinkers:

Klinkers worden in het algemeen lang uitgesproken, indien er slechts één medeklinker op volgt. Men stelt lange klinkers fonetisch voor door er een dubbel punt achter te plaatsen.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə sze:na:rist ist zwa:ə sympa:tisch, a:bə nicht fachmännisch."

4. Uitspraak van de I ("i")

De beklemtoonde korte I wordt in het Duits op een speciale manier uitgesproken. De uitspraak ervan is een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank dan wel de doffe "e"-klank. Deze speciale I wordt fonetisch weergegeven door "ɪ". Dit is ook het geval voor de woorduitgangen "-ig, -isch, -ist".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə sze:na:rɪst ɪst zwa:ə sympa:tɪsch, a:bə nɪcht fachmännɪsch."

5. Uitspraak van de CH:

De CH wordt in het Duits op drie verschillende wijzen uitgesproken. Twee ervan komen in onze voorbeeldszin voor. Vooreerst is er de CH die uitgesproken wordt zoals de “ch” in het Nederlandse woord “gracht” of “noch”. Daarbij spreekt men de CH hoog uit in de mondholte. Dergelijke CH komt in het Duits voor in het midden van een woord of op het einde ervan achter een A, O, U, of AU, en wordt fonetisch voorgesteld door “x”. Indien de CH voorkomt in het midden of op het einde van het woord en staat achter een andere klinker, dan wordt deze CH lager in de mondholte uitgesproken, en wordt ze fonetisch voorgesteld als “ç”. In het begin van een woord wordt de CH in zuiver Duitse woorden uitgesproken als een K.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə sze:na:rɪst ɪst zwa:ə sympa:tɪsch, a:bə nɪçt faxmännɪsch."

6. Uitspraak van de SCH:

De uitspraak van de SCH in het Duits komt overeen met de Franse "ch" in "chemin" en wordt fonetisch voorgesteld door ʃ.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə sze:na:rɪst ɪst zwa:ə sympa:tɪʃ, a:bə nɪçt faxmännɪʃ."

ROND DIT THEMA
Uitspraak   regels voor elke klinker en medeklinker

7. Uitspraak van de S en Z:

Normalerwijze spreekt men een S aan het begin van een woord uit als een Nederlandse "z", behalve voor de medeklinkers "p" en "t", waar men de S uitspreekt als de Franse "ch" in "chemin", weereggeven door ʃ. Staat de S in het woordbegin echter voor een Z, dan spreekt men ze uit als een Nederlandse "s". Daarbij wordt - zoals haast steeds - de Z uitgesproken als "ts". Dat maakt het niet eenvoudig om SZ uit te spreken: "sts".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə stse:na:rɪst ɪst tswa:ə zympa:tɪʃ, a:bə nɪçt faxmännɪʃ."

8. Uitspraak van de W:

De Duitse W spreekt men anders uit dan in het Nederlands: verplaats de boventanden iets of wat naar de onderlip en vang aan een Nederlandse "v" uit te spreken, zonder deze werkelijk uit te spreken of aan te houden maar door onmiddellijk over te gaan in een Nederlandse "w".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə stse:na:rɪst ɪst tsva:ə zympa:tɪʃ, a:bə nɪçt faxmännɪʃ."

9. Uitspraak van de K,T,P:

Een volgend probleem is de aspiratie van de medeklinkers K,T,P. Aspiratie wil zeggen dat u deze drie medeklinkers speciaal 'aanblaast' door er een duidelijke "h" aan toe te voegen. De T van een vervoegingsuitgang van een werkwoord wordt haast niet geaspireerd, evenmin een T op het einde van een lettergreep.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"dɛə stse:na:rɪst ɪst tsva:ə zympha:thɪʃ, a:bə nɪçt faxmännɪʃ."

10. Uitspraak van de Y:

De Duitse Y wordt uitgesproken als de Nederlandse "u". Dat wijkt sterk af van andere talen. Alleen in woorden uit het Engels wordt de Y op het einde van dergelijk woord als een 'i' uitgesproken, alsook in enkele heel uitzonderlijke eigen- of plaatsnamen zoals Gysi, Kyffhäuser, Schwyz.

De opgegeven zin wordt uiteindelijk als volgt uitgesproken:

"dɛə stse:na:rɪst ɪst tsva:ə zumpha:thɪʃ, a:bə nɪçt faxmännɪʃ."

Let erop goed te articuleren. Veel succes!

10:25 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taalhulp, duits, uitspraak |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.