22-01-08

Taalhulp: splitsing van wooden

bild4
Spelling

Woordsplitsing op einde lijn

Zoals steeds is de kennis van de Duitse spelling gebaseerd op de laatste spellingsveranderingen van augustus 2006. Eerdere uitgaven over spelling zijn niet meer geldig, dus ook niet meer de spellingsverandering van 2005. Dit is goed om te weten.

Vorige week zagen we reeds enkele regels ter splitting van woorden op het einde van een lijn. Toch nog even wijzen op enkele merkwaardige splitsingen tegenover splitsingen in de Nederlandse taal. Zo zagen we de regel: staan tussen twee klinkers meerdere medeklinkers, dan verhuist bij splitsing de laatste medeklinker naar de nieuwe lijn. Dat wijkt sterk af van het Nederlands, waar men meer met lettergrepen splitst. Als Nederlandstalige zou u spontaan het woord knusprig splitsen volgens de lettergrepen in "knus-prig", wat totaal fout is volgens de Duitse spelling. Het moet naar bovenstaande regel worden: knusp-rig.

Die regel verrast wel, niet? Het lijkt een eigenzinnige Duitse regeling te zijn. Daarom wordt voor vreemde woorden afwijking toegestaan waarbij zowel volgens de Duitse regel gesplitst kan worden als splitsing naar de lettergrepen. Voorbeelden:

  • nob-le/no-ble
  • Zyk-lus/Zy-klus
  • Mag-net/Ma-gnet
  • Feb-ruar/Fe-bruar
  • Hyd-rant/Hy-drant
  • Arth-ritis/Ar-thritis

Eveneens even herhalen, dat "ß" bij splitsingsregels beschouwd wordt als slechts één medeklinker, daar waar "ss" als twee medeklinkers geldt. Naar de regels van vorige week wordt het bij splitsing aldus: bei-ßen, müs-sen.

De lettergroepen ch, ck, sch, ph, rh, sh, th voor een klinker worden nooit gesplitst en verschuiven aldus naar de volgende lijn. Bijzonder hierbij is het wegvallen van een oude regel uit eerdere spellingen, waarbij een "ck" in een woord bij splitsing veranderde in een "kk" en dan de splitsing tussen de twee "k"'s doorgevoerd werd. Bijvoorbeeld. "blicken -> blik-ken". Dat is niet meer toegelaten. Voorbeelden:

  • la-chen,
  • bli-cken
  • Deut-sche
  • Sa-phir
  • Myr-rhe
  • Fa-shion
  • Zi-ther

Vorige week zagen we ook hoe woorden, waarbij slechts één medeklinker tussen klinkers staat, gesplitst worden door de medeklinker te verschuiven op de volgende lijn. Zo bijvoorbeeld geldt voor het woord Auge de splitsing Au-ge . Maar hier geldt de volgende uitzondering die misschien wel moeilijk is voor een niet-Duitstalige: woorden die historische gezien of vanuit de oorspronkelijke vreemde taal samenstellingen zijn en tegenwoordig niet meer als samenstellingen ervaren worden, mogen afwijken van de regel der splitsing waarbij de enige medeklinker tussen klinkers verschuift naar de volgende lijn. Tja... dit is moeilijk te beoordelen door een anderstalige en vraagt extra aandacht. Goede raad: splits volgens de vaste regel (verschuiving van die enige medeklinker). Zo voorkomt u verwarring. Voorbeelden:

  • hin-auf/hi-nauf
  • her-an/he-ran
  • dar-um/da-rum
  • war-um/wa-rum
  • Chrys-antheme/Chry-santheme
  • inter-essant/inte-ressant
  • Lin-oleum/Li-noleum
  • Päd-agogik/Pä-dagogik

Tot daar de splitsingsregels. Veel succes in de toepassing ervan.

10:13 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taalhulp, duits, spelling, woordsplitsing |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.