18-01-08

Taalhulp: uitspraak

bild5
Uitspraak

Oefening in het uitspreken van een opgegeven zin

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingsswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

Vandaag de volgende uit te spreken zin:

"Die Szene mit vierzig Chormitgliedern war gar nicht absurd."

In het onderstaande wordt telkens een bepaalde letter in haar uitspraak besproken. Daarbij kan de plaats van de letter in het woord, of het voorafgaan of volgen van een andere letter, een belangrijke rol spelen. Stap voor stap wordt de uitspraak van de opgegeven zin behandeld.

Fonetisch

e: a: i: o: au:  lange klinkers

ʊ  de Duitse korte "u" wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken.

ɛ   een lange "e" voor een "r", of een "ä" in alle situaties, wordt uitgesproken als een vuile Nederlandse "ei". (de eind-"i" niet uitspreken)

ə  doffe klinker "e"

œ  korte klinker "ö", uitgesproken als een doffe "e", maar meer bovenaan in de mondholte.

ø  lange klinker "ö", uitgesproken als de Nederlandse "eu"

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken als een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank

ɡ  een "g" met de uitspraak van de Franse "g" in "gare, garçon" (een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits)

ʃ  een "s" met de uitspraak van de Franse "ch" in "ma chère"

x  een "ch" met de uitspraak als in het Nederlandse woord “gracht”

ç  een "ch" met een lagere uitspraak in de mondholte dan de “ch” in het Nederlandse woord “gracht”

ŋ  een "ng" zoals in het Nederlandse “lang”

1. Uitspraak van de A:

De Duitse A wordt lang uitgesproken in lettergrepen waar slechts één medeklinker op de A volgt. Dat is de algemene regel.In het voorvoegsel "ab-" wordt de A kort uitgesproken.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met het bovenstaande voorlopig:

"die szene mit vierzig cho:rmitgliedern wa:r ga:r nicht absurd."

2. Uitspraak van de R:

De R wordt op het einde van een woord of woorddeel van een samenstelling niet uitgesproken, maar vervangen wordt door een doffe "e" (in onze afspraak weergegeven door "ə").

De R die niet op het woordeinde staat, wordt zeer rollend achteraan de mondholte uitgesproken. Gelieve dit uiterst gearticuleerd te doen.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"die szene mit vierzig cho:əmitgliedern wa:ə ga:ə nicht absurd."

3. Uitspraak van de E:

De Duitse E wordt lang uitgesproken in lettergrepen waar slechts één medeklinker op de E volgt. Dit betekent, dat de eerste E in het woord Szene lang uitgesproken wordt en niet zoals in het Nederlands volgens een Franse "è". De tweede E in dit woord wordt dof uitgesproken (in onze afspraak weergegeven door "ə").

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"die sze:nə mit vierzig cho:əmitgliedərn wa:ə ga:ə nicht absurd."

4. Uitspraak van de I ("i") en IE:

De beklemtoonde korte I wordt in het Duits op een speciale manier uitgesproken. De uitspraak ervan is een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank dan wel de doffe "e"-klank. Deze speciale I wordt fonetisch weergegeven door "ɪ". Dit is ook het geval voor de woorduitgang "-ig". De IE wordt als een lange I uitgesproken zoals in het Nederlands. maar er zijn enkele uitzonderingen hierop. De IE namelijk in de woorden Viertel, vierzig, vierzehn spreekt men uit als een beklemtoonde korte Duitse I, weergeven aldus door "ɪ".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: sze:nə mɪt vɪrzɪg cho:əmɪtgli:dərn wa:ə ga:ə nɪcht absurd."

5. Uitspraak van de U:

De kort uitgesproken Duitse U klinkt als de kort uitgesproken Nederlandse 'oe' en wordt fonetisch weergeven door "ʊ". Raadpleeg de link in "Rond dit thema" voor volledige uitleg over het kort en lang uitspreken van de U.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: sze:nə mɪt vɪrzɪg choəmɪtgli:dərn wa:ə ga:ə nɪcht absʊrd."

6. Uitspraak van de CH:

De CH wordt in het Duits op drie verschillende wijzen uitgesproken. Twee ervan komen in onze voorbeeldszin voor. Vooreerst is er de CH die uitgesproken wordt zoals de “ch” in het Nederlandse woord “gracht” of “noch”. Daarbij spreekt men de CH hoog uit in de mondholte. Dergelijke CH komt in het Duits voor in het midden van een woord of op het einde ervan achter een A, O, U, of AU, en wordt fonetisch voorgesteld door “x”. Indien de CH voorkomt in het midden of op het einde van het woord en staat achter een andere klinker, dan wordt deze CH lager in de mondholte uitgesproken, en wordt ze fonetisch voorgesteld als “ç”. In het begin van een woord wordt de CH in zuiver Duitse woorden uitgesproken als een K.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: sze:nə mɪt vɪrzɪg ko:əmɪtgli:dərn wa:ə ga:ə nɪçt absʊrd."

7. Uitspraak van de V:

De uitspraak van de V in het Duits is algemeen een "f", behalve voor niet volledig verduitste vreemde woorden.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: sze:nə mɪt fɪrzɪg ko:əmɪtgli:dərn wa:ə ga:ə nɪçt absʊrd."

8. Uitspraak van de W:

De Duitse W spreekt men anders uit dan in het Nederlands: verplaats de boventanden iets of wat naar de onderlip en vang aan een Nederlandse "v" uit te spreken, zonder deze werkelijk uit te spreken of aan te houden maar door onmiddellijk over te gaan in een Nederlandse "w".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: sze:nə mɪt fɪrzɪg ko:əmɪtgli:dərn va:ə ga:ə nɪçt absʊrd."

ROND DIT THEMA
Uitspraak   regels voor elke klinker en medeklinker
9. Uitspraak van de L:

Bijzondere aandacht vraagt de uitspraak van de "L". In het Duits krult men de tong zo dat de tongspits het middelste van het gehemelte raakt en niet het voorste van het gehemelte zoals in het Nederlands. Daardoor wordt de "L" veel voller uitgesproken en u mag ze langer laten doorklinken in het Duits, vooral als het om een dubbele ""L" gaat.

10. Uitspraak van de G:

Een G aan het begin van een woord of woorddeel van een samenstelling spreekt men uit als een Franse "g" in "gare, garçon" en wordt fonetisch voorgesteld door "ɡ"(een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits). De G in de woorduitgang -ig wordt uitgesproken zoals een Nederlandse "ch", maar toch met een lagere uitspraak in de mondholte dan de “ch” in het Nederlandse woord “gracht”. Dit wordt fonetisch weergegeven door "ç".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: sze:nə mɪt fɪrzɪç ko:əmɪtɡli:dərn va:ə ɡa:ə nɪçt absʊrd."

11. Uitspraak van de S en Z:

Normalerwijze spreekt men een S aan het begin van een woord uit als een Nederlandse "z", behalve voor de medeklinkers "p" en "t", waar men de S uitspreekt als de Franse "ch" in "chère". Staat de S in het woordbegin echter voor een Z, dan spreekt men ze uit als een Nederlandse "s". Daarbij wordt - zoals haast steeds - de Z uitgesproken als "ts". Dat maakt het niet eenvoudig om SZ uit te spreken: "sts". Bemerk hierbij dat aldus het Duitse woord Szene totaal anders uitgesproken wordt dan in het Nederlands. Bemerk eveneens dat het woord absurd een samenstelling is en aldus -surd een woorddeel is dat begint met een S die als een "z" uitgesproken wordt.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"di: stse:nə mɪt fɪrstɪç ko:əmɪtɡli:dərn va:ə ɡa:ə nɪçt abzʊrd."

12. Aanvulling:

Zoals in het Nederlands spreekt men de B en de D op het woordeinde uit als respectievelijk "p" en "t". Dat geldt dan ook voor woorddelen van een samenstelling zoals in ab-surd.

Besluit:

De opgegeven zin wordt uiteindelijk als volgt uitgesproken:

"di: stse:nə mɪt fɪrstɪç ko:əmɪtɡli:dərn va:ə ɡa:ə nɪçt apzʊrt."

Let erop goed te articuleren. Veel succes!

11:05 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taalhulp, duits, uitspraak |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.