07-12-07

Taalhulp, uitspraak

bild5
Uitspraak

Oefening in het uitspreken van een opgegeven zin

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingsswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

Vandaag een speciale oefening in het gebruik van een lang uitgesproken A. De uit te spreken zin:

"Nach Hitlers Meinung war Quarz im Harz wertvoll, 'Entartete Kunst' leider nicht."

In het onderstaande wordt telkens een bepaalde letter in haar uitspraak besproken. Daarbij kan de plaats van de letter in het woord, of het voorafgaan of volgen van een andere letter, een belangrijke rol spelen. Stap voor stap wordt de uitspraak van de opgegeven zin behandeld.

Fonetisch

e: a: i: o: au:  lange klinkers

ʊ  de Duitse korte "u" wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken.

ɛ   een lange "e" voor een "r", of een "ä" in alle situaties, wordt uitgesproken als een vuile Nederlandse "ei". (de eind-"i" niet uitspreken)

ə  doffe klinker "e"

œ  korte klinker "ö", uitgesproken als een doffe "e", maar meer bovenaan in de mondholte.

ø  lange klinker "ö", uitgesproken als de Nederlandse "eu"

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken als een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank

ɡ  een "g" met de uitspraak van de Franse "g" in "gare, garçon" (een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits)

ʃ  een "s" met de uitspraak van de Franse "ch" in "ma chère"

x  een "ch" met de uitspraak als in het Nederlandse woord “gracht”

ç  een "ch" met een lagere uitspraak in de mondholte dan de “ch” in het Nederlandse woord “gracht”

ŋ  een "ng" zoals in het Nederlandse “lang”

1. Uitspraak van de A:

De Duitse A wordt lang uitgesproken in lettergrepen waar slechts één medeklinker op de A volgt. Dat is de algemene regel. Maar deze klinker spreekt men meestal (niet altijd) ook lang uit indien daarna de medeklinkers RS, RSCH, RT of RZ volgen binnen dezelfde lettergreep. Dat is het geval voor o.a. de woorden nach, Quarz, Art, Arzt, Bart, zart, Harz

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hitlers meinung wa:r qua:rz im ha:rz wertvoll, enta:rtete kunst leider nicht."

2. Uitspraak lange E voor een R:

Normalerwijze spreekt men een lange E uit als de Nederlandse lange "e". Maar staat in het Duits deze lange E net voor een R, dan spreekt men deze E eerder uit als een Nederlandse "ei" waarbij de eind "i" ervan niet uitgesproken wordt (een vuile "ei" aldus) [volgens de fonetiek weergegeven door "ɛ"]. Deze regel geldt echter niet voor een Duitse lange E die gevolgd wordt door een H zoals in het woord umgekehrt. Dan spreekt men de Nederlandse lange "e" uit.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hitlɛrs meinung wa:r qua:rz im ha:rz wɛrtvoll, enta:rtete kunst leider nicht."

3. Uitspraak van de R:

De R wordt op het einde van een woord niet uitgesproken, maar vervangen wordt door een doffe "e" (in onze afspraak weergegeven door "ə"). Staat deze R op het woordeinde net na een doffe "e", dan spreekt u slechts eenmaal deze doffe "e" uit zoals in het woord leider.

De R die niet op het woordeinde staat, wordt zeer rollend achteraan de mondholte uitgesproken. Gelieve dit uiterst gearticuleerd te doen. Bemerk dat de genitieguitgang “-s” geen afbreuk doet aan het feit dat de R in Hitlers het einde is van het stamwoord en aldus als een doffe “e” uitgesproken wordt.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hitlɛəs meinung wa:ə qua:rz im ha:rz wɛrtvoll, enta:rtete kunst leidə nicht."

4. Uitspraak van de E in vervoegingsuitgangen:

De E komt vaak voor in vervoegingsuitgangen van werkwoorden of adjectieven die van werkwoorden afgeleid zijn. Dergelijke E wordt steeds dof uitgesproken, ook al staan twee dergelijke uitgangen na elkaar zoals in het woord entartete.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hitlɛəs meinung wa:ə qua:rz im ha:rz wɛrtvoll, enta:rtətə kunst leidə nicht."

5. Uitspraak van de K,T,P:

Een volgend probleem is de aspiratie van de medeklinkers K,T,P. Aspiratie wil zeggen dat u deze drie medeklinkers speciaal 'aanblaast' door er een duidelijke "h" aan toe te voegen. De T van een vervoegingsuitgang van een werkwoord wordt haast niet geaspireerd, evenmin een T op het einde van een lettergreep.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hitlɛəs meinung wa:ə qua:rz im ha:rz wɛrtvoll, entha:rtətə khunst leidə nicht."

6. Uitspraak van de korte I ("i"):

De beklemtoonde korte I wordt in het Duits op een speciale manier uitgesproken. De uitspraak ervan is een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank dan wel de doffe "e"-klank. Deze speciale I wordt fonetisch weergegeven door "ɪ". Dit is ook het geval voor de woorduitgang "-ig". De niet bekemtoonde korte I wordt uitgesproken zoals de korte I in het Nederlands.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hɪtlɛəs meinung wa:ə qua:rz ɪm ha:rz wɛrtvoll, entha:rtətə khunst leidə nɪcht."

7. Uitspraak van de U:

De U wordt uitgesproken als de Nederlandse "oe" in "boek". Men spreekt de U lang uit wanneer er twee medeklinkers op volgen. Dan wordt de U fonetisch voorgesteld als "u:". Spreekt men de U kort uit dan wordt ze fonetisch weergeven door "ʊ". Raadpleeg de link in "Rond dit thema" voor volledige uitleg over het kort en lang uitspreken van de U.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:ch hɪtlɛəs meinʊng wa:ə qua:rz ɪm ha:rz wɛrtvoll, entha:rtətə khʊnst leidə nɪcht."

8. Uitspraak van de CH:

De CH wordt in het Duits op drie verschillende wijzen uitgesproken. Twee ervan komen in onze voorbeeldszin voor. Vooreerst is er de CH die uitgesproken wordt zoals de “ch” in het Nederlandse woord “gracht” of “noch”. Daarbij spreekt men de CH hoog uit in de mondholte. Dergelijke CH komt in het Duits voor in het midden van een woord of op het einde ervan achter een A, O, U, of AU, en wordt fonetisch voorgesteld door “x”. Indien de CH voorkomt in het midden of op het einde van het woord en staat achter een andere klinker, dan wordt deze CH lager in de mondholte uitgesproken, en wordt ze fonetisch voorgesteld als “ç”.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:x hɪtlɛəs meinʊng wa:ə qua:rz ɪm ha:rz wɛrtvoll, entha:rtətə khʊnst leidə nɪçt."

8. Uitspraak van de V:

De uitspraak van de V in het Duits is algemeen een "f", behalve voor niet volledig verduitste vreemde woorden.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:x hɪtlɛəs meinʊng wa:ə qua:rz ɪm ha:rz wɛrtfoll, entha:rtətə khʊnst leidə nɪçt."

10. Uitspraak van de W:

De Duitse W spreekt men anders uit dan in het Nederlands: verplaats de boventanden iets of wat naar de onderlip en vang aan een Nederlandse "v" uit te spreken, zonder deze werkelijk uit te spreken of aan te houden maar door onmiddellijk over te gaan in een Nederlandse "w".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:x hɪtlɛəs meinʊng va:ə qua:rz ɪm ha:rz vɛrtfoll, entha:rtətə khʊnst leidə nɪçt."

ROND DIT THEMA
Uitspraak   regels voor elke klinker en medeklinker
11. Uitspraak van de L:

Bijzondere aandacht vraagt de uitspraak van de "L". In het Duits krult men de tong zo dat de tongspits het middelste van het gehemelte raakt en niet het voorste van het gehemelte zoals in het Nederlands. Daardoor wordt de "L" veel voller uitgesproken en u mag ze langer laten doorklinken in het Duits, vooral als het om een dubbele ""L" gaat.

12. Uitspraak van de NG:

De NG wordt uitgesproken zoals in het Nederlandse woord “lang”, en wordt fonetisch voorgesteld door “ŋ”.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"na:x hɪtlɛəs meinʊŋ va:ə qua:rz ɪm ha:rz vɛrtfoll, entha:rtətə khʊnst leidə nɪçt."

13. Aanvullingen:

De Duitse EI spreekt men uit als “ai”. De QU is niet echt Duits en wordt uitgesproken zoals in de oorspronkelijke taal, behalve dat een “w”-uitspraak na de Q als een “v” uitgesproken wordt. Voor het woord Quarz wordt dit “kv”. En de Duitse Z wordt als “ts” uitgesproken.

Besluit:

De opgegeven zin wordt uiteindelijk als volgt uitgesproken:

"na:x hɪtlɛəs mainʊŋ va:ə kva:rts ɪm ha:rts vɛrtfoll, entha:rtətə khʊnst leidə nɪçt."

Let erop goed te articuleren. Veel succes!

11:54 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: uitspraak, taalhulp, duits |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.