30-11-07

Taalhulp: uitspraak

bild5
Uitspraak

Oefening in het uitspreken van een opgegeven zin

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingsswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

De uit te spreken zin van vandaag:

"Groll oh Groll, warum versuchst du den Preis zu hoch zu stellen?"

In het onderstaande wordt telkens een bepaalde letter in haar uitspraak besproken. Daarbij kan de plaats van de letter in het woord, of het voorafgaan of volgen van een andere letter, een belangrijke rol spelen. Stap voor stap wordt de uitspraak van de opgegeven zin behandeld.

Fonetisch

e: a: i: o: au:  lange klinkers

ʊ  de Duitse korte "u" wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken.

ɛ   een lange "e" voor een "r", of een "ä" in alle situaties, wordt uitgesproken als een vuile Nederlandse "ei". (de eind-"i" niet uitspreken)

ə  doffe klinker "e"

œ  korte klinker "ö", uitgesproken als een doffe "e", maar meer bovenaan in de mondholte.

ø  lange klinker "ö", uitgesproken als de Nederlandse "eu"

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken als een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank

ɡ  een "g" met de uitspraak van de Franse "g" in "gare, garçon" (een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits)

ʃ  een "s" met de uitspraak van de Franse "ch" in "ma chère"

1. Uitspraak van de G:

De Duitse G aan het begin van een woord wordt uitgesproken als de Franse "g" in "gare, garçon" en voorgesteld door een "ɡ". Laat u door die fonetische voorstelling niet misleiden door toch maar een Nederlandse "g" uit te spreken.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll oh ɡroll warum versuchst du den preis zu hoch zu stellen?"

2. Uitspraak van de R:

De R die niet op het woordeinde staat, wordt zeer rollend achteraan de mondholte uitgesproken. Gelieve dit uiterst gearticuleerd te doen. Na de G wordt de R dan ook zeer rollend uitgesproken. Dat vraag oefening.

3. Uitspraak van de K,T,P:

Een volgend probleem is de aspiratie van de medeklinkers K,T,P. Aspiratie wil zeggen dat u deze drie medeklinkers speciaal 'aanblaast' door er een duidelijke "h" aan toe te voegen. Het wordt aldus "sthellen" voor stellen. en "phreis" voor Preis. Hier is intense oefening geboden om de P en de daaropvolgende R correct uit te spreken! De T van een vervoegingsuitgang van een werkwoord wordt haast niet geaspireerd.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll oh ɡroll warum versuchst du den phreis zu hoch zu sthellen?"

4. Uitspraak van de L:

Bijzondere aandacht vraagt de uitspraak van de "L". In het Duits krult men de tong zo dat de tongspits het middelste van het gehemelte raakt en niet het voorste van het gehemelte zoals in het Nederlands. Daardoor wordt de "L" veel voller uitgesproken en u mag ze langer laten doorklinken in het Duits, vooral als het om een dubbele ""L" gaat.

5. Uitspraak van de S:

Men spreekt de S uit als de 'ch' in de Franse woorden 'chemin, chevallier, chiffon, chouchou', wanneer deze S in het woordbegin staat voor een P of een T of een H. Dit geldt eveneens wanneer de stam van een woorddeel op dergelijke wijze begint en ergens in een woord voorkomt. Deze uitspraak wordt weergegeven door "ʃ". Staat de S op het einde van een woord, dan wordt ze uitgesproken zoals in het Nederlands. Dat is natuurlijk ook geldig als een woord ergens in een samengesteld woord voorkomt zoals in Gasförderung. Staat de S in het begin van de stam van het woord maar niet voor een P,T of H, dan spreekt men deze uit als een Nederlandse "z". Bijzonder moeilijk wordt nu de uitspraak van het woord stellen. Oefening en oefening is hier nodig, vooral om na de Franse "ch" uitspraak van de S een juiste aspiratie van de T te ontwikkelen en bovendien een duidelijk Duitse L uit te spreken.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll oh ɡroll warum verzuchst du den phreis zu hoch zu ʃthellen"

6. Uitspraak de E :

De E wordt kort uitgesproken voor een twee medeklinkers in een lettergreep, anders lang uitgesproken. Men spreekt aldus de E in het woord den lang uit. Bijzonder is de uitspraak van de E in de voorvoegsels "ge-" en "ver-". In deze voorvoegsels mag u de E hel uitspreken, bij het voorvoegsel "ver-" spreekt men deze altijd hel uit. Een doffe E is hier dan ook uit ten boze. In het achtervoegsel "-en" wordt de doffe E gewoonweg niet uitgesproken, behalve als er een klinker aan voorafgaat zoals in de woorden Reihen, nahen (waar de H als een middel geldt om de klinker te verlengen in uitspraak), alsook na de medeklinkers CH, J, N. M,L en R, zoals in Frauchen, Mädchen, Bojen, zahmen, qualmen, langen, Wahlen, edlen, saubren, unsren, ahren. Volgt een uitgang "-en" na een gelijke uitgang, dan wordt in de eerste de doffe E niet uitgesproken en in de laatste wel zoals in horchenden, reißenden. De doffe E wordt fonetisch voorgsteld door "ə".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll oh ɡroll warum verzuchst du de:n phreis zu hoch zu ʃthellən"

7. Uitspraak van de U:

De U wordt uitgesproken als de Nederlandse "oe" in "boek". Men spreekt de U lang uit wanneer er twee medeklinkers op volgen. Dan wordt de U fonetisch voorgesteld als "u:". Spreekt men de U kort uit dan wordt ze fonetisch weergeven door "ʊ". Raadpleeg de link in "Rond dit thema" voor volledige uitleg over het kort en lang uitspreken van de U.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll oh ɡroll warʊm verzu:chst du: de:n phreis zu: hoch zu: ʃthellən"

8. Uitspraak van de O:

De O wordt algemeen kort en heel hol uitgesproken als er twee medeklinkers in de lettergreep op volgen, anders wordt ze lang uitgesproken. Raadpleeg echter de link in "Rond dit thema" voor het kort en lang uitspreken van de O. Indien op de O een H volgt in de lettergreep, dan spreekt men de O steeds lang uit.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll o: ɡroll warʊm verzu:chst du: de:n phreis zu: ho:ch zu: ʃthellən"

9. Uitspraak van de V:

De uitspraak van de V in het Duits is algemeen een "f", behalve voor niet volledig verduitste vreemde woorden.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll o: ɡroll warʊm ferzu:chst du: de:n phreis zu: ho:ch zu: ʃthellən"

ROND DIT THEMA
Uitspraak   regels voor elke klinker en medeklinker
10. Uitspraak van de W:

De Duitse W spreekt men anders uit dan in het Nederlands: verplaats de boventanden iets of wat naar de onderlip en vang aan een Nederlandse "v" uit te spreken, zonder deze werkelijk uit te spreken of aan te houden maar door onmiddellijk over te gaan in een Nederlandse "w".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll o: ɡroll varʊm ferzu:chst du: de:n phreis zu: ho:ch zu: ʃthellən"

11. Uitspraak van de EI:

De Duitse EI spreekt men uit als een opeenvolging van de klinkers "a" en "i".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"ɡroll o: ɡroll varʊm ferzu:chst du: de:n phrais zu: ho:ch zu: ʃthellən"

12. Uitspraak van de A:

De A wordt algemeen kort en heel scherp uitgesproken als er twee medeklinkers in de lettergreep op volgen, anders wordt ze lang uitgesproken. Raadpleeg echter de link in "Rond dit thema" voor het kort en lang uitspreken van de A.

 

Besluit:

De opgegeven zin wordt uiteindelijk als volgt uitgesproken:

"ɡroll o: ɡroll va:rʊm ferzu:chst du: de:n phrais zu: ho:ch zu: ʃthellən"

Let erop goed te articuleren. Veel succes!

11:35 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taalhulp, duits, uitspraak |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.