23-11-07

Taalhulp: uitspraak

bild5
Uitspraak

Oefening in het uitspreken van een opgegeven zin

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingsswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

De uit te spreken zin van vandaag:

"Vielleicht sind Schillers Worte aus der europäischen Hymne "alle Menschen werden Brüder" nie zu realisieren."

In het onderstaande wordt telkens een bepaalde letter in haar uitspraak besproken. Daarbij kan de plaats van de letter in het woord, of het voorafgaan of volgen van een andere letter, een belangrijke rol spelen. Stap voor stap wordt de uitspraak van de opgegeven zin behandeld.

Fonetisch

e: a: i: o: au:  lange klinkers

ʊ  de Duitse "u" wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken.

ɛ   een lange "e" voor een "r", of een "ä" in alle situaties, wordt uitgesproken als een vuile Nederlandse "ei". (de eind-"i" niet uitspreken)

ə  doffe klinker "e"

œ  korte klinker "ö", uitgesproken als een doffe "e", maar meer bovenaan in de mondholte.

ø  lange klinker "ö", uitgesproken als de Nederlandse "eu"

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken als een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank

ɡ  een "g" met de uitspraak van de Franse "g" in "gare, garçon" (een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits)

ʃ  een "s" met de uitspraak van de Franse "ch" in "ma chère"

1. Uitspraak van de lange I ("i"):

De lange I (ook vaak geschreven als "IE" of als "IH") wordt in het Duits uitgesproken zoals in het Nederlands (zoals in "dier" aldus). Raadpleeg de link in "Rond dit Thema" om te weten wanneer een I lang uitgesproken wordt, want hier zijn heel wat afwijkingen tegenover de regels voor Nederlandse uitspraak. Maar deze lange I wordt zeer speciaal uitgesproken in de drie woorden vierzig, vierzehn, Viertel en ook wanner ze geen klemtoon heeft zoals in het woord vielleicht. Hier ontstaat namelijk een moeilijkheid voor een Nederlandstalige: men spreekt deze speciale vormen van de lange I uit als een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank dan wel de doffe "e"-klank. Het is heel moeilijk om neer te schrijven hoe u dat nu precies juist uitspreekt. Luister goed naar de Duitse taal op radio, televisie of van een Duitstalige in het algemeen. Fonetisch wordt deze speciale lange I weergegeven door "ɪ".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sind schillers worte aus der europäischen hymne "alle menschen werden brüder" ni: zu realisi:ren."

2. Uitspraak van de korte I ("i"):

De beklemtoonde korte I wordt in het Duits op dezelfde speciale manier uitgesproken als hierboven. De uitspraak ervan is een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank dan wel de doffe "e"-klank. Deze speciale I wordt fonetisch weergegeven door "ɪ". Dit is ook het geval voor de woorduitgang "-ig". De niet bekemtoonde korte I wordt uitgesproken zoals de korte I in het Nederlands.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪllers worte aus der europäischen hymne "alle menschen werden brüder" ni: zu realisi:ren."

3. Uitspraak van de Y:

De Y wordt niet zoals de Nederlandse Y uitgesproken, maar zoals de Nederlandse U in het woord "kunst", behalve in Engelse woorden en in sommige uitzonderlijke plaatsnamen zoals Kyffhäuser, Schwyz. In die laatste gevallen spreekt men de Y uit als een I.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪllers worte aus der europäischen humne "alle menschen werden brüder" ni: zu realisi:ren."

4. Uitspraak van twee klinkers na elkaar:

In de Nederlandse uitspraak voegt men een J tussen twee opeenvolgende klinkers zoals in het woord "realist". Dat doet men nooit in het Duits. In het woord realisieren legt men een korte pauze in van een fractie van een seconde tussen de E en de A van dit woord, zonder een J als bindmiddel te gebruiken. Ja, daardoor lijkt de Duitse uitspraak stroef, maar zo is het nu eenmaal.

5. Uitspraak van de R:

De R wordt op het einde van een woord niet uitgesproken, maar vervangen wordt door een doffe "e" (in onze afspraak weergegeven door "ə"). Staat deze R op het woordeinde net na een doffe "e", dan spreekt u slechts eenmaal deze doffe "e" uit zoals in het woord Schiller.

De R die niet op het woordeinde staat, wordt zeer rollend achteraan de mondholte uitgesproken. Gelieve dit uiterst gearticuleerd te doen.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs worte aus deə europäischen humne "alle menschen werden brüdə" ni: zu realisi:ren."

6. Uitspraak lange E voor een R:

Normalerwijze spreekt men een lange E uit als de Nederlandse lange "e". Maar staat in het Duits deze lange E net voor een R, dan spreekt men deze E eerder uit als een Nederlandse "ei" waarbij de eind "i" ervan niet uitgesproken wordt (een vuile "ei" aldus) [volgens de fonetiek weergegeven door "ɛ"]. Deze regel geldt echter niet voor een Duitse lange E die gevolgd wordt door een H zoals in het woord umgekehrt. Dan spreekt men de Nederlandse lange "e" uit.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs worte aus dɛə europä;ischen humn&e "alle menschen wɛrden brüdə" ni: zu realisi:ren."

7. Uitspraak Ä:

De Ä wordt uitgesproken als een Nederlandse "ei" waarbij de eind "i" ervan niet uitgesproken wordt (een vuile "ei" aldus) [volgens de fonetiek weergegeven door "ɛ"], net zoals de E voor een R

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs worte aus dɛə europɛischen humn&e "alle menschen wɛrden brüdə" ni: zu realisi:ren."

8. Uitspraak de E in het achtervoegsel "-en":

In dat achtervoegsel wordt de doffe E gewoonweg niet uitgesproken, behalve als er een klinker aan voorafgaat zoals in het woord "Reihen" of "nahen" (waar de H als een middel geldt om de klinker te verlengen in uitspraak), alsook na de medeklinkers CH, J, N, M, L en R, zoals in Frauchen, Mädchen, Bojen, zahmen, qualmen, langen, Wahlen, edlen, saubren, unsren, ahren. Volgt een uitgang "-en" na een gelijke uitgang, dan wordt in de eerste de doffe E niet uitgesproken en in de laatste wel zoals in horchenden, reißenden.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande en de normale regels voor de uitspraak van een helle en doffe E voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs wortə aus dɛə europɛischn humnə "allə menschn wɛrdn brüdə" ni: zu re:alisi:rən."

9. Uitspraak van de Ü:

ROND DIT THEMA
Uitspraak   regels voor elke klinker en medeklinker
De Duitse Ü wordt als de Nederlandse U uitgesproken, niet te verwarren met de uitspraak van de U zonder umlaut, welke als een Nederlandse "oe" uitgesproken wordt (fonetisch: "ʊ".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs wortə aus dɛə europɛischn humnə "allə menschn wɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alisi:rən."

10. Uitspraak van de O:

Uit de regels van de uitspraak te vinden in het vakje "rond dit thema" blijkt dat de O lang uitgesproken wordt indien in de lettergreep maar één medeklinker erop volgt. De Duitse korte O wordt uitgesproken als een zeer holle Nederlandse O.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs wortə aus dɛə euro:pɛischn humnə "allə menschn wɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alisi:rən."

11. Uitspraak van de L:

Bijzondere aandacht vraagt de uitspraak van de "L". In het Duits krult men de tong zo dat de tongspits het middelste van het gehemelte raakt en niet het voorste van het gehemelte zoals in het Nederlands. Daardoor wordt de "L" veel voller uitgesproken en u mag ze langer laten doorklinken in het Duits, vooral als het om een dubbele ""L" gaat.

12. Uitspraak van de K,T,P:

Een volgend probleem is de aspiratie van de medeklinkers K,T,P. Aspiratie wil zeggen dat u deze drie medeklinkers speciaal 'aanblaast' door er een duidelijke "h" aan toe te voegen. Het wordt aldus "worthe" voor Worte. De "t" van een vervoegingsuitgang van een werkwoord wordt haast niet geaspireerd.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd schɪlləs worthə aus dɛə euro:phɛischn humnə "allə menschn wɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alisi:rən."

13. Uitspraak van de SCH:

Men spreekt de SCH uit als de 'ch' in de Franse woorden 'chemin, chevallier, chiffon, chouchou'. Deze uitspraak wordt weergegeven door "ʃ".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht sɪnd ʃɪlləs worthə aus dɛə euro:phɛiʃn humnə "allə menʃn wɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alisi:rən."

14. Uitspraak van de S:

De Duitse S spreekt men als een Nederlandse "z" uit, wanneer deze S aan het begin van een woord staat en gevolgd wordt door een klinker. Ergens in een woord wordt de S verschillend uitgesproken afhankelijk van een aantal regels die u kan vinden in de link "rond dit thema". Wanneer deze S in een woord voorafgegaan en gevolgd wordt door een klinker, spreekt men ze als een "z" uit. Op het woordeinde wordt de S steeds als een Nederlandse "s" uitgesproken..

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"vɪlleicht zɪnd ʃɪlləs worthə aus dɛə euro:phɛiʃn humnə "allə menʃn wɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alizi:rən."

15. Uitspraak van de V:

De uitspraak van de V in het Duits is algemeen een "f", behalve voor niet volledig verduitste vreemde woorden.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"fɪlleicht zɪnd ʃɪlləs worthə aus dɛə euro:phɛiʃn humnə "allə menʃn wɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alizi:rən."

16. Uitspraak van de W:

De Duitse W spreekt men anders uit dan in het Nederlands: verplaats de boventanden iets of wat naar de onderlip en vang aan een Nederlandse "v" uit te spreken, zonder deze werkelijk uit te spreken of aan te houden maar door onmiddellijk over te gaan in een Nederlandse "w".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"fɪlleicht zɪnd ʃɪlləs vorthə aus dɛə euro:phɛiʃn humnə "allə menʃn vɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alizi:rən."

17. Uitspraak van de EI:

De Duitse EI wordt steeds als AI uitgesproken.

18. Uitspraak van de EU:

De Duitse EU wordt steeds als OI uitgesproken.

 

Besluit:

De opgegeven zin wordt uiteindelijk als volgt uitgesproken:

"fɪllaicht zɪnd ʃɪlləs vorthə aus dɛə oiro:phɛiʃn humnə "allə menʃn vɛrdn bru;də" ni: zʊ re:alizi:rən."

Let erop goed te articuleren. Veel succes!

11:27 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: taalhulp, uitspraak, duits |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.