11-11-07

Wort zum Sonntag

filosofie
grootbeeld
 

"Wij hebben God vermoord," stelde Friedrich Nietzsche, Duits filosoof.
Religie

God, een fantasie?

Steeds opnieuw hebben vertegenwoordigers van religies een godheid voorgesteld als een macht, een absolute macht. Ligt daarin de zwakte van het geloof in dergelijke godheid?

Is geloof nog modern? Hoeveel mensen geloven nog in een godheid in welke zin ook? Verwordt een godsdienst in de 21ste eeuw niet eerder tot een aard folkloristische uiting van cultuur? Bekijken niet steeds meer mensen een prachtig liturgisch uitgebouwde viering in een kerk als een knap stukje theater, een wel eens te volgen schouwspel? Moet men tegenwoordig al een hoge dosis lef hebben om ronduit te erkennen dat men ergens een godheid aanvaardt in het leven? Is het werkelijk zo, dat de taboes uit het verleden verdwenen zijn en de vaste waarden uit datzelfde verleden tot taboe geworden zijn? Boeiende vragen...

Nu is het zo, dat elke vertegenwoordiger van een godsdienst dergelijke vragen als populistische waanzin zal weerleggen. In het beste geval zal hij of zij misschien verwijzen naar de aloude wijsheid: de geschiedenis herhaalt zich. Daarbij zoekt hij of zij uiteraard troost voor het verlies aan gelovigen. Maar kan men de vraag niet dieper stellen? Zou Friedrich Nietzsche (1844-1900), Duits filosoof en geëxcommuniceerde, het niet eerder juist gesteld hebben, wanneer hij zijn beroemd verhaal lanceerde "God is dood"? In zijn verhaal schreef hij op keiharde wijze: "Wij hebben God vermoord, jullie en ik! Wij zijn allemaal zijn moordenaars! Maar hoe deden we dit?... Horen we nog niets van het lawaai der grafdelvers, die God begraven? Rieken we het goddelijk ontbindingsproces nog niet? Goden ontbinden ook! God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood!" Nietzsche was een criticus van alles wat leefde in zijn tijd. Hij spuitte kritiek, hij analyseerde zijn tijd. Hij zag machtige stromingen zoals het rationalisme en de nieuwe wetenschap opkomen, die God ongeloofwaardig maakten, die zichzelf boven God stelden en aldus het christelijke wereldbeeld ten val brachten: God is dood! Heeft hij het daar niet zeer juist gesteld? De evolutie van de samenleving heeft een godsbeeld overbodig gemaakt. Wij zijn tegenwoordig in staat eigenmachtig op te treden, we zijn in staat onze macht te tonen over alles wat rond ons gebeurt. Haast geen verschijnsel is nog een mysterie voor ons. Alles wordt verklaard en beheerd, gemanipuleerd, gestuurd. De mens is oppermachtig geworden. En zo kaderen de woorden van Nietzsche perfect in onze samenleving: "Wij hebben God vermoord."

ROND DIT THEMA
Nietzsche   levensloop

God is dood   oorsponkelijke tekst van Nietzsche met vertaling
En toch zien we altijd weer de roep van mensen naar een anker in het leven. De meest atheïstische mens zoekt naar een houvast in tijden van twijfel, in periodes van wrange gevoelens in zijn of haar leven. Vanuit een aard trots weigert hij of zij dan een godsbeeld op te roepen en probeert eerder moed te vatten in een aard positivisme in ruil voor die godheid, want "wij hebben God toch vermoordt"! Zijn we op de juiste weg in dit probleem? Of... liet ook Nietzsche zich leiden door de tendens in de mensheid om een godheid steeds opnieuw te zien als een "macht" in plaats van een "concentratie aan liefde en respect"? Wellicht brengen mensen die een godheid niet als een machtselement zien, die God terug tot leven. Na ja... er zijn heel wat vragen en heel wat gissingen.

09:29 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: nietzsche, filosofie, god |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.