09-11-07

Taalhulp: uitspraak

bild5
Uitspraak

Oefening in het uitspreken van een opgegeven zin

De uitspraak van de Duitse taal bepaalt zeer sterk de verstaanbaarheid. Nonchalance in deze moet steeds vermeden worden. Articulatie wordt hoofdzaak. Elke vrijdag benaderen we een aantal voorbeelden om op een juiste wijze Duits uit te spreken. Het is immers vaak een heel probleem voor een Duitser om een anderstalige in het Duits te verstaan. Oorzaak voor dit onverstaanbaar zijn is meestal, haast steeds, het onvoldoende articuleren. Werkelijk, Duits zonder articulatie is hetzelfde als mompelen.

Oefening baart kunst. Heb dan ook heel veel geduld en vooral koppigheid om steeds opnieuw aandacht te besteden aan de uitspraak. Ja, het is mooi om de Duitse spraakkunst te beheersen, en ja, het is al even mooi om afstand te nemen van Nederlandse uitdrukkingsswijzen bij het hanteren van de Duitse taal, maar dat alles is niets, letterlijk niets waard, wanneer u bij de uitspraak niet sterk articuleert!

De uit te spreken zin van vandaag:

"In Norwegen wurden wegen der Sturmlage die Öl- und Gasförderung auf den Plattformen eingestellt."

In het onderstaande wordt telkens een bepaalde letter in haar uitspraak besproken. Daarbij kan de plaats van de letter in het woord, of het voorafgaan of volgen van een andere letter, een belangrijke rol spelen. Stap voor stap wordt de uitspraak van de opgegeven zin behandeld.

Fonetisch

e: a: i: o: au:  lange klinkers

ʊ  de Duitse "u" wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken.

ɛ   een lange "e" voor een "r", of een "ä" in alle situaties, wordt uitgesproken als een vuile Nederlandse "ei". (de eind-"i" niet uitspreken)

ə  doffe klinker "e"

œ  korte klinker "ö", uitgesproken als een doffe "e", maar meer bovenaan in de mondholte.

ø  lange klinker "ö", uitgesproken als de Nederlandse "eu"

ɡ  een "g" met de uitspraak van de Franse "g" in "gare, garçon" (een Nederlandse "g"-uitspraak zoals in het woord "gaan" bestaat niet in het Duits)

ʃ  een "s" met de uitspraak van de Franse "ch" in "ma chère"

1. Uitspraak van de R:

De R wordt op het einde van een woord niet uitgesproken, maar vervangen wordt door een doffe "e" (in onze afspraak weergegeven door "ə"). Staat deze R op het woordeinde net na een doffe "e", dan spreekt u slechts eenmaal deze doffe "e" uit. Let a.u.b. wel op het volgende. Het Duitse lidwoord "der" zou u aldus beëindigen met een doffe "e" die aan de lange "e" gekoppeld wordt. Voer die koppeling niet uit door er een "j" tussen uit te spreken zoals men in het Nederlands gewoon is (bv.: het Nederlandse woord "realist" spreekt u "re:jalist" uit). Aldus het Duitse lidwoord "der" niet uitspreken als "de:jə", maar als "de:ə".

De R die niet op het woordeinde staat, wordt zeer rollend achteraan de mondholte uitgesproken. Gelieve dit uiterst gearticuleerd te doen.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwegen wurden wegen deə Sturmlagə di Öl- und Gasfördərung auf den Platformen eingestellt."

2. Uitspraak lange E voor een R:

Normalerwijze spreekt men een lange E uit als de Nederlandse lange "e". Maar staat in het Duits deze lange E net voor een R, dan spreekt men deze E eerder uit als een Nederlandse "ei" waarbij de eind "i" ervan niet uitgesproken wordt (een vuile "ei" aldus) [volgens bovenstaande afspraak weergegeven door "ɛ"]. Deze regel geldt echter niet voor een Duitse lange E die gevolgd wordt door een H zoals in het woord "umgekehrt". Dan spreekt men de Nederlandse lange "e" uit.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwegen wurden wegen dɛə Sturmlagə di Öl- und Gasfördərung auf den Platformen eingestellt."

3. Uitspraak de E in het voorvoegsel "ge-" of "ver-":

In deze voorvoegsels mag u de E lang uitspreken, bij het voorvoegsel "ver-" spreekt men deze altijd lang uit. Een doffe E is hier dan ook uit ten boze. Bemerk ook de uitspraak van de lange E volgens de regels weergegeven in link van het vakje "rond dit thema"..

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:gen wurden we:gen dɛə Sturmlagə di Öl- und Gasfördərung auf de;n Platformen einge:stellt."

4. Uitspraak de E in het achtervoegsel "-en":

In dat achtervoegsel wordt de doffe E gewoonweg niet uitgesproken, behalve als er een klinker aan voorafgaat zoals in het woord "Reihen" of "nahen" (waar de H als een middel geldt om de klinker te verlengen in uitspraak), alsook na de medeklinkers CH, J, N. M,L en R, zoals in "Frauchen, Mädchen, Bojen, zahmen, qualmen, langen, Wahlen, edlen, saubren, unsren, ahren". Volgt een uitgang "-en" na een gelijke uitgang, dan wordt in de eerste de doffe E niet uitgesproken en in de laatste wel zoals in "horchenden, reißenden".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:gn wurdn we:gn dɛə Sturmlagə di Öl- und Gasfördərung auf de;n Platformən einge:stellt."

5. Uitspraak van de G:

De Duitse G aan het begin van een woord wordt uitgesproken als de Franse "g" in "gare, garçon" en voorgesteld door een "ɡ". Laat u door die fonetische voorstelling niet misleiden door toch maar een Nederlandse "g" uit te spreken. Deze Franse uitspraak telt ook voor het voorvoegsel "ge-" indien het voorkomt in een samengesteld woord. En die uitspraak is eveneens geldig voor een G ergens in een woord voor een klinker en voor de medeklinkers l, n en r.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:ɡn wurdn we:ɡn dɛə Sturmlaɡə di Öl- und ɡasfördərung auf de;n Platformən einɡe:stellt."

6. Uitspraak van de U:

ROND DIT THEMA
Uitspraak   regels voor elke klinker en medeklinker
De Duitse U wordt als de Nederlandse "oe" uitgesproken, weergegeven door "ʊ". Deze U wordt alnaargelang kort of lang uitgesproken. Lees daartoe even aandachtig de uitspraak van de R in de link van het vakje "rond dit thema". Het is goed te weten dat de U van "und" en de woorduitgang "-ung" kort uitgesproken wordt, evenzo de U in het woord "Sturm-" en in "wurde".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:ɡn wʊrdn we:ɡn dɛə Stʊrmlaɡə di Öl- ʊnd ɡasfördərʊng auf de;n Platformən einɡe:stellt."

7. Uitspraak van de O en Ö:

Uit de regels van de uitspraak te vinden in het vakje "rond dit thema" blijkt dat de O lang uitgesproken wordt indien in de lettergreep maar één medeklinker erop volgt. Daarop bestaan echter een aantal uitzonderingen en de O in Norwegen is zo een uitzondering. Deze wordt kort uitgesproken, zo ook in de woorden "Norden, nordwärts".
De Duitse lange Ö wordt uitgesproken als de Nederlandse "eu" zoals het Nederlandse woord "deur" en weergegeven door "ø". De Duitse korte Ö wordt uitgesproken als een doffe e die meer bovenaan de mondholte uitgesproken wordt en weergegeven door "œ".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:ɡn wʊrdn we:ɡn dɛə Stʊrmlaɡə di øl- ʊnd ɡasfœrdənrʊng auf de:n Platformən einɡe:stellt."

8. Uitspraak van de L:

Bijzondere aandacht vraagt de uitspraak van de "L". In het Duits krult men de tong zo dat de tongspits het middelste van het gehemelte raakt en niet het voorste van het gehemelte zoals in het Nederlands. Daardoor wordt de "L" veel voller uitgesproken en u mag ze langer laten doorklinken in het Duits, vooral als het om een dubbele ""L" gaat.

9. Uitspraak van de K,T,P:

Een volgend probleem is de aspiratie van de medeklinkers K,T,P. Aspiratie wil zeggen dat u deze drie medeklinkers speciaal 'aanblaast' door er een duidelijke "h" aan toe te voegen. Het wordt aldus "walthər" voor "Walter",  "thre:ɡt" voor "trägt". De "t" van een vervoegingsuitgang van een werkwoord wordt haast niet geaspireerd.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:ɡn wʊrdn we:ɡn dɛə Sthʊrmlaɡə di øl- ʊnd ɡasfœrdənrʊng auf de:n Phlathformən einɡe:sthellt."

10. Uitspraak van de S:

Men spreekt de S uit als de 'ch' in de Franse woorden 'chemin, chevallier, chiffon, chouchou': wanneer deze S in het woordbegin staat voor een P of een T of een H. Dit geldt eveneens wanneer de stam van een woorddeel op dergelijke wijze begint en ergens in een woord voorkomt. Deze uitspraak wordt weergegeven door "ʃ". Staat de S op het einde van een woord, dan wordt ze uitgesproken zoals in het Nederlands. Dat is natuurlijk ook geldig als een woord ergens in een samengesteld woord voorkomt zoals in "Gasförderung".

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norwe:ɡn wʊrdn we:ɡn dɛə ʃthʊrmlaɡə di øl- ʊnd ɡasfœrdənrʊng auf de:n Phlathformən einɡe:ʃthellt."

11. Uitspraak van de W:

De Duitse W spreekt men anders uit dan in het Nederlands: verplaats de boventanden iets of wat naar de onderlip en vang aan een Nederlandse V uit te spreken, zonder deze werkelijk uit te spreken of aan te houden maar door onmiddellijk over te gaan in een Nederlandse W.

De uit te spreken zin wordt rekening gehouden met al het bovenstaande voorlopig:

"In Norve:ɡn vʊrdn ve:ɡn dɛə ʃthʊrmlaɡə di øl- ʊnd ɡasfœrdənrʊng auf de:n Phlathformən einɡe:ʃthellt."

12. Uitspraak van de EI:

De Duitse EI wordt steeds als AI uitgesproken.

 

Besluit:

De opgegeven zin wordt uiteindelijk als volgt uitgesproken:

"In Norve:ɡn vʊrd&n ve:ɡn dɛə ʃthʊrmlaɡə di øl- ʊnd ɡasfœrdənrʊng auf de:n Phlathformən ainɡe:ʃthellt."

Let erop goed te articuleren. Veel succes!

11:20 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: taalhulp, uitspraak, duits |  Facebook |

Commentaren

:-) ziet er toch allemaal niet zo gemakkelijk uit :-)
vandaag een pure gok op je vraag, heb er geen benul van
hopelijk heb je ginder wat beter weer dan hier Sebastian
groetjes

Gepost door: Borriquito | 09-11-07

Hey, you might check out www.VerveEarth.com, a site for bloggers built on a GoogleMaps interface. You can add your blog to the global mosaic, drive traffic, and add a widget to your blog. Cheers! -VerveEarth Team.

Gepost door: Clayton Brown | 09-11-07

De commentaren zijn gesloten.