09-11-07

9 november, de noodlotsdag voor Duitsland

9 november

9 november is een ware Duitse dag

Er is wellicht geen enkel ander land in de wereld waarvoor 9 november zulke noodlot-dag is als voor Duitsland. Lees het volgende!


1848
grootbeeld
 

Robert Blum (1807-1848) geldt als de vrijheidsheld van Duitsland in de 19de eeuw, werd terechtgesteld op 9 november 1848.
18 november 1848: executie van democratieheld Robert Blum

In maart 1848 had de maartrevulutie plaats in Duitsland. Het was een opstand tegen de koninklijke almacht van Pruisen en tegen de keizerlijke almacht van Oostenrijk. Duitsland was na het Congres van Wenen een bond van staten geworden onder de controle van Oostenrijk en Pruisen. Democratie werd met alle middelen de kop ingedrukt, beschouwd als een verwerpelijke Franse Idee sinds de revolutie aldaar in 1789. Democratie zou immers de macht van de keizer van Oostenrijk en de koning van Pruisen breken. Dat kon en wou de adel niet toelaten. In maart 1848 kwamen daardoor vooral de democratie-gezinde liberalen en socialisten op de straat. Een revolutie brak uit. Voor het eerste verscheen de zwart-rood-gouden vlag in het Duitse straatbeeld. Maar Pruisen sloeg met het koninklijke leger de opstand neer.

Toch bleef de democratische honger leven onder het volk, vooral door de stuwkracht van Robert Blum, liberaal volksvertegenwoordiger in de Frankfurter Volksversammlung. Dat laatste was een pseudo-parlement dat door Oostenrijk getolereerd werd om het Duitse volk toch een schijn van inspraak te geven. Dat parlement mocht enkel beslissen over coördinerende problemen tussen de verschillende staten van de Duitse Bond. Robert Blum vocht heel dat jaar 1848 voor vrijheid en rechten van de democratie. Op 13 oktober trok hij met een afvaardiging van het pseudo-parlement naar Wenen. Daar was enkele dagen eerder een revolutie uitgebroken waarbij de inwoners van de stad voor democratie opkwamen. Robert Blum sprak in de daaropvolgende dagen voor de Weense gemeenteraad en ook in een commissie van het Weense pseudo-parlement. Overal kreeg hij staande ovatie voor zijn vrijheidsgedachten. Op 28 oktober sloegen de keizerlijke troepen echter toe en slaagden erin op drie dagen de revolutie in Wenen de kop in te drukken. Op 4 november werd Robert Blum aangehouden. Op 8 november verscheen hij voor het gerecht en werd ter dood door ophanging veroordeeld. In de Frankfurter Volksversammlung was de verontwaardiging enorm gezien Blum parlementaire onschendbaarheid genoot. Toch werd hij op 9 november 1849 geëxecuteerd met de kogel (als vorm van begenadiging tegenover ophanging!). De democratie was niet meer...

1918
grootbeeld
 

Op 9 november 1918 roept Phillipp Scheidemann, SPD-er, de Duitse Democratische Republiek uit. De keizer van Duitsland had ontslag genomen: de novemberrevolutie.
9 november 1918: Duitsland wordt een republiek

Zaterdag 9 november 1918, voormiddag: van overal stromen betogers toe in de Duitse hoofdstad Berlijn. Er was een massale meeting gepland om de wensen van het volk duidelijk te maken. Deze waren: einde van de oorlog (Eerste Wereldoorlog), einde van de armoede en einde van het keizerrijk. In de voorbije dagen had het volk eigen vertegenwoordigers aangesteld die hun verlangen behartigden om uit de miserie van de oorlog te geraken. Deze vertegenwoordigers vormden 'raden'. Overal in Berlijn lopen op 9 november 1918 kersverse vertegenwoordigers van de volksraden. Friedrich Ebert, de voorzitter van de SPD (socialisten), roept de officieren van de troepen uit Naumburg bij zich en kan hen overhalen om de soldaten in te zetten, als het nodig mocht zijn. De officieren voorzien hun manschappen met handgranaten... De eerste demonstraties starten. Honderdduizenden roepen hun parolen. Op spandoeken valt ook de tekst op: "Brüder, nicht schießen!", een smeekbede naar de opgetrommelde militaire beveiliging van Ebert.

De keizer in Spa (België) hoort ervan, voelt de druk en beantwoordt eindelijk de bede van Ebert: hij aanvaardt het ontslag als keizer, maar niet als koning van Pruisen [Duitse keizers waren ook steeds tegelijk koningen]. Ebert is radeloos. In Compiègne (Frankrijk), waar de wapenstilstandonderhandelingen in een slop zitten, smeken de vier regeringsafgevaardigden om het volledige ontslag van de keizer, ook als koning, en in Berlijn zou hij het volk echt kunnen kalmeren door het bericht ervan.

9 november 1918, middag: Rijkskanselier Max von Baden grijpt in en meldt plots: "Der Kaiser und König hat sich entschlossen, dem Throne zu entsagen. Der Reichskanzler bleibt noch so lange im Amte, bis die mit der Abdankung des Kaisers, dem Thronverzicht des Kronprinzen des Deutschen Reiches und von Preußen und der Einsetzung der Regentschaft verbundenen Fragen geregelt sind."[Kern ervan vertaald: De keizer en koning doet troonsafstand (Dat was niet waar: de keizer wou koning blijven!)]. Donderslag bij heldere hemel! Von Baden had gelogen, maar ook hij wou het volk kalmeren.

De keizer in Spa verneemt die leugen en vlucht diezelfde middag naar Nederland (Nederland was nooit in de Eerste Wereldoorlog betrokken). Hij tekende niet eens zijn ontslag, (wat slechts enkele weken later wel het geval was). Het leger reageert verbouwereerd: de keizer had niet getekend, dat betekent dessertie van hem uit! De soldaten van Naumburg in Berlijn weigeren daardoor opnieuw hun granaten te gebruiken...

ROND DIT THEMA
1848: Robert Blum   levensloop

1918: Novemberrevolutie   reeks op deze blog

1923: Hitlerputsch   lreeks op deze blog

1938: Kristallnacht   verloop ervan


1989: Val van de Muur   reeks op deze blog
Friedrich Ebert was al even erg geschrokken van deze mededeling. Hij eiste dan ook onmiddellijk het kanseliersschap op wegens Von Badens leugen. Dat gaf Ebert veel meer macht. Het volk was echter nog niet te kalmeren! Zij eisten aan het Reichtstaggebouw de afschaffing van de monarchie en instelling van een republiek. Ebert weigert. Ondertussen ijlt Karl Liebknecht, de voorman van de communisten, naar Berlijn. Daar gebeurt immers wat! Hij dreigt de socialistische (communistische) republiek uit te roepen. Philipp Scheidemann, de vice-voorzitter van de SPD, werd van Liebknechts plan op de hoogte gesteld. In paniek en ook uit angst voor de communisten ijlt Scheidemann naar het balkon en roept het volk toe: "Der Kaiser hat abgedankt. Er und seine Freunde sind verschwunden, über sie alle hat das Volk auf der ganzen Linie gesiegt. Prinz Max von Baden hat sein Reichskanzleramt dem Abgeordneten Ebert übergeben. Unser Freund wird eine Arbeiterregierung bilden, der alle sozialistischen Parteien angehören werden. Die neue Regierung darf nicht gestört werden in ihrer Arbeit für den Frieden und der Sorge um Arbeit und Brot. Arbeiter und Soldaten, seid euch der geschichtlichen Bedeutung dieses Tages bewußt: Unerhörtes ist geschehen. Große und unübersehbare Arbeit steht uns bevor. Alles für das Volk. Alles durch das Volk. Nichts darf geschehen, was der Arbeiterbewegung zur Unehre gereicht. Seid einig, treu und pflichtbewusst. Das alte und morsche, die Monarchie ist zusammengebrochen. spanEs lebe das Neue. Es lebe die deutsche Republik! [Kern ervan vertaald: De monarchie is ineengestort. Lang leve de Duitse republiek!]

Daarmee was de republiek uitgeroepen!! Duitsland werd op die middag de "Deutsche Demokratisch Republik" [niet te verwarren met de DDR na de Tweede Wereldoorlog]. Ebert voelt zich bedrogen door zijn vice-voorzitter, maar kan niets anders dan de feitelijkheid van de republiek te aanvaarden. De onderhandelaars voor een wapenstilstand in de treinwagon van Compiègne worden onmiddellijk geïnformeerd. Daarmee was al een heel grote barrière naar het staakt-de-vuren opgeruimd. Het volk in Berlijn juicht! Hun doel is bereikt. De inzet van het leger tegen het volk was niet meer nodig.

1923
grootbeeld
 

Op 9 november 1923 overvalt Hitler met zijn SA-troepen een vergadering in München en roept er op tot verovering van Berlijn.
9 november 1923: Hitlerputsch om Duitsland in handen der NS te drijven

In 1923 was de NSDAP, de nazistische partij van Adolph Hitler, uitgegroeid tot reeds een middelgrote partij in Bayern, buiten die deelstaat echter zo goed als onbekend. Hitler had in die jaren de roep van het volk naar een harde hand voor het land goed begrepen. Die roep was ontstaan uit de chaos van de Weimarer Republiek waar meer belang werd gehecht aan de machtsposities van de politieke partijen dan aan de noden van het volk dat zwaar leed onder de gevolgen van de capitulatie na de Eerste Wereldoorlog. Hitler wou, Hitler streefde naar, hij smachtte naar de ultieme roem: Adolf Hitler als redder van het land der oude Germanen, de door de massa zo verhoopte sterke hand, de dictator! En daartoe zag hij de kans in 1923...

Op 9 november 1923 plande Gustav von Kahr (een andere rechtsextremist) een avondvergadering voor 3000 mensen, waar hij zijn plannen zou duidelijk maken om in Bayern het oude koninkrijk opnieuw in te stellen en de deelstaat af te scheiden. En tevens zou hij zijn verzuchtingen duidelijk maken naar een soort dictatuur in het dan achtergelaten Duitsland. Explosieve stof. Hitler had ervan gehoord. Hij zag het niet graag gebeuren, dat een andere hem voor zou zijn. Hij wou von Kahr liever voor zich winnen, om dan samen een mars op Berlijn door organiseren en de macht te grijpen. Hij besloot dan ook naar die vergadering te gaan, maar niet alleen! Hij verzamelde 600 SA-mannen en liet het hele gebouw, waar de vergadering plaatsgreep, omsingelen. Ja, ja, zijn geliefkoosde manier van onderhandelen (sic). Vergezeld van Erich Ludendorff (oud-generaal uit de oorlog die lid van de NSDAP was geworden) en van Hermann Goering trad hij tijdens de toespraak van von Kahr plots naar voren, schoot een kogel door de zoldering om de aandacht te trekken (de hitleriaanse onderhandelingstoon was gezet). Hij riep alle aanwezigen op tot een 'nationale revolutie', tot een mars op Berlijn. Hij probeerde hen niet zozeer daartoe te overtuigen, neen, hij dicteerde het brutaalweg! Von Kahr zat daar plots voor aap. Hitler nodigde hem uit in een achterkamertje, terwijl Goering de 3000 ontzette toeschouwers toesprak. Hitler stelde von Kahr voor de keuze: ofwel volg je mij naar Berlijn, ofwel schiet ik u neer! Von Kahr kon niet anders dan toestemmen, keerde terug naar de zaal en gaf voluit steun aan Hitlers plan. De aanwezigen jubelden. De nazistische revolutie was uitgebroken. Gelukkig konden enkele dagen later politiemachten Hitler vatten en opsluiten, wat slechts uitstel zou betekenen: in 1933 nam hij uiteindelijk de macht.

1938
grootbeeld
 

Op 9 november 1938 riep Joseph Goebbels de achtervolging van de joden uit, het begin van de shoa, de holocaust, de vernietiging van het joodse volk, de kristallnacht brak uit.
9 november 1938: Kristallnacht, begin van de jodenvervolging

"Het joodse volk heeft Christus, de gezalfde, de zoon van god vermoord in ongeveer 27 na Chr.", zo stelde het Pruisische koningshuis (latere Duitse keizers) in minstens de 19de eeuw. De christelijke kerken streden die stelling niet af. Het Duitse volk volgde de Pruisische koningen en keizers en minachtte de joden. Die laatsten werden gediscrimineerd. Vele intellectuele joden weken daardoor uit naar het buitenland, niet in het minst Heinrich Heine (1797-1856), groots Duits dichter. Maar dieper beschouwd liggen de tegenstellingen Duitsers-joden veel dieper. Tot op heden, anno 2007, kan men nog steeds vaststellen, dat beide volkeren een uitgesproken dominerende rasachtergrond hebben. Het Germaanse ras zowel als het joodse ras vertonen deze zeer gevaarlijke dominantie en kunnen moeilijk tot niet met elkaar samenleven. Johannes Rau (1931-2006), Duits oud-president, verwees daarnaar op indirecte wijze tijdens zijn beroemde toespraak voor het joodse Knesset in februari 2000, daar waar hij de wens uitte dat joden en Duitsers ooit ertoe zouden komen 'met' elkaar te leven in plaats van 'naast' elkaar. Ach, wat zijn de woorden van Friedrich Schiller toch actueel! (Alle Menschen werden Brüder). Discriminatie en uitgrenzing van joden is dan ook helemaal geen verschijnsel dat eng te zien is als een gevolg van Hitlers politiek. Maar in Hitlers rijk keerde die discriminatie en uitgrenzing zich om in een Holocaust (= verbranding), in een Shoa (=catastrofe). Het keerpunt was de nacht van 9 op 10 november 1938. De joden werden vanaf die nacht, vanaf die Pogrom (=verwoesting) niet vervolgd wegens de Christusdood, maar uit geldnood van Hitlers rijk en uit rassenhaat! Het was in die tijd zo, dat Hitler massaal geld nodig had om tot een gigantische bewapening te kunnen komen. Zijn plannen voor een zeer uitgebreide oorlog lagen immers op tafel. Maar het rijk had toen een staatsdeficit van 2 miljard Reichsmark (toen was de Reichsmark nog veel geld waard). Binnen de NSDAP, Hitlers partij, leefde de idee om de rijkdom van de joden af te nemen en daarmee de bewapening te bekostigen. Het vermogen van de ongeveer 540 000 joden in het rijk (na de Anschuss van Oostenrijk) werd geschat op 8,5 miljard Reichsmark. De NSDAP besloot in 1938 om te wachten op een gunstig moment om toe te slaan, dat wil zeggen: om de joodse rijkdom te stelen. Een gunstig moment was bij de SA (SA = stormafdeling van de NSDAP, de bruine hemden) een aanleiding tot het uitvoeren van een NSDAP-beslissing: meestal een moord op een Duitser. De SA kan je goed vergelijken met sommige paramilitaire rechtsextreme organisaties die nog steeds in Vlaanderen leven...

Dat "gunstige moment" deed zich voor op 3 november 1938 in Parijs. In Parijs? Ja, daar was een 17-jarige joodse jongen zo verbolgen op de Duitsers wegens vervolging van zijn familie in het Duitse Rijk, dat hij een diplomaat van de Duitse ambassade, een zekere Rath, neerschoot. Op 9 november daarop overleed Rath aan zijn verwondingen. Het gunstige moment was dus daar! Op die dag om 21h vernam Hitler de dood van Rath. Hij vergaderde onmiddellijk met Joseph Goebbels, rijksminister voor propaganda. Om 22h verliet Hitler deze samenkomst en verdween voor enkele dagen. Goebbels kwam echter in actie. Hij verzamelde de daar aanwezige leiders van de SA en besprak de situatie. In zijn rede tot de SA gaf hij de joden de schuld voor de moord op Rath. Dat was zo goed als een codewoord voor het uitvoeren van een lang tevoren geplande razzia: de pogrom! Om 23h begonnen de eerste georganiseerde aanvallen op joden (hoewel in de dagen daarvoor reeds enkele 'oefeningen' uitgevoerd werden!). Massaal kwamen SA-leden, de bruine hemden, overal in het rijk op straat, niet echter in hun bruine hemden, maar in burgerkledij. Waarom? Tja, dat was alles op voorhand uitgekiend: de pers werd immers gemobiliseerd vanaf 22.30h om de aanvallen op joden te filmen. En het moest lijken alsof er een massale "volkswoede" tegen de joden was uitgebroken! Het geheel was perfect georganiseerd. De SA deed haar werk: verbrandingen, arrestaties van welstellende joden, confiscatie van de rijkdommen. De SS en de rijkspolitie moesten voorkomen, dat niet-joodse burgers overgingen tot plunderingen. De brandweer werd gemobiliseerd om de woningen van niet-joodse Duitsers te beschermen en verboden tussen te komen bij branden van joodse woningen. Die nacht zouden slechts een beperkt aantal joden gestorven zijn (schattingen gaan uiteen van 80 tot 400). 30 000 welstellende joden werden aangehouden en gedeporteerd. Vanaf 10 november 1938 begon dan beetje bij beetje de volledige vervolging van joden, wat zich later ook uitbreidde buiten het Duitse Rijk en uitmondde in de Holocaust. De niet-joodse Duitsers keken in die kristalnacht toe en zwegen! De christelijke kerken reageerden niet!

1989
grootbeeld
 

Op 9 november 1989 viel de Berlijnse Muur, het einde van de DDR inleidend, alsook het einde van de Koude Oorlog en het communisme wereldwijd (op enkele kleine uitzonderingen na).
9 november 1989: Val van de Berlijnse Muur

Op donderdag, 9 november 1989, kwam het Politbureau van de DDR om 18.00h samen. Op datzelfde moment kwam ook het Centraal Comitee samen. Er werd beslist om de Oost-Duitsers reisvrijheid te geven na de grote strubbelingen in de voorbije zomer en herfst. De ministerraad gaf het fiat voor de goedkeuring van het Politbureau voor reisevrijheden, maar voegde eraan toe, dat de beslissing pas 's anderdaags, vrijdag 10 november, bekend zou gemaakt worden. Het Centraal Comitee, dat onmiddellijk geïnformeerd werd over de ministerraad, zag hier en daar een beetje bijschavingswerk aan de tekst, maar ging principieel akkoord. Tja, een hele revolutie aldus, want nooit tevoren mochten Oost-Duitsers naar West-Duitsland. Het zou 's anderdaags als een bom inslaan bij de bekendmaking. Na de vergadering van het Centraal Comitee was zoals gebruikelijk een persconferentie voorzien die zoals vaak rechtstreeks uitgezonden werd op de nationale DDR-televisie. Meestal was het de secretaris van het Centraal Comitee die de persconferentie leidde, de heer Günter Schabowski. Egon Krenz, het staatshoofd, zocht na de vergadering Schabowsky op, want die was niet aanwezig en ook niet op de ministerraad. Krenz gaf hem snel een briefje met de belangrijkste beslissingen van het Centraal Comitee, die op het briefje als correcties aan de tekst van de minsterraad af te lezen waren. Schabowski had geen tijd, stak het briefje in zijn tas en begaf zich naar de persconferentie. De televisiecamera's gingen op rood...

Ondertussen leggen technici aan de andere kant van de Berlijnse Muur de laatste hand aan het nieuws van radio en televisie West-Berlijn. West-Duitse journalisten volgden relatief ongeïnteresseerd het begin van de conferentie van Schabowski aan de andere kant van de Muur op de Oost-Berlijnse Televisie. Dat waren ze reeds zolang gewoon... altijd dezelfde saaie inhoud. Schabowski gaf een kort relaas van wat er die dag zoals besproken was zonder expliciet over opening van grenzen te praten, maar wel over plannen om meer reisvrijheid aan de burgers te schenken. Dan... om 18.53h stelde een Italiaans journalist volgende vraag (letterlijk weergegeven met het gebroken Duits van de journalist): "Sie haben von Fehlern gesprochen. Glauben Sie nicht, dass es war ein großer Fehler, diesen Reisegesetzentwurf, das Sie haben jetzt vorgestellt vor wenigen Tagen?" Schabowski aarzelde wat, werd licht zenuwachtig en antwoord letterlijk. "Und deshalb haben wir uns dazu entschlossen, heute eine Regelung zu treffen, die es jedem Bürger der DDR möglich macht, über Grenzübergangspunkte der DDR auszureisen. De aanwezige journalisten keken verbaasd op omdat hij sprak over de grensposten van de DDR. Dat zou betekenen dat grenzen tussen DDR en BRD geopend zouden worden... Enkele journalisten vroegen bijna gelijktijdig "Ab wann tritt das in Kraft? Ab Sofort?"

Schabowaki voelde zich totaal onzeker, hij was immers niet op de vergaderingen aanwezig geweest, grabbelde dat papiertje van Egon Krenz uit zijn zak, snuffelde wat in de tekst en las dan om 18.57 het volgende deeltje eruit : "Privatreisen nach dem Ausland können ohne Vorliegen von Voraussetzungen – Reiseanlässe und Verwandtschaftsverhältnisse – beantragt werden. Die Genehmigungen werden kurzfristig erteilt. Die zuständigen Abteilungen Pass- und Meldewesen der VPKÄ – der Volkspolizeikreisämter – in der DDR sind angewiesen, Visa zur ständigen Ausreise unverzüglich zu erteilen, ohne dass dabei noch geltende Voraussetzungen für eine ständige Ausreise vorliegen müssen. Ständige Ausreisen können über alle Grenzübergangsstellen der DDR zur BRD erfolgen …"

Daarmee kregen de journalisten de bevestiging dat de grenzen tussen DDR en BRD geopend zouden worden voor privaatreizen naar het buitenland. Onmiddellijk sprong een journalist daarop en vroeg: "Gilt das auch für Westberlin?" Hij schudde met de schouders en antwoordde onzeker "Also doch, doch", en zocht verder op het papiertje tot hij een paragraafje vond en voorlas: "Die ständige Ausreise kann über alle Grenzübergangsstellen der DDR zur BRD bzw. zu Westberlin erfolgen." Een journalist vroeg: "Wann tritt das in Kraft?" Schabowski werd nog meer onzeker en prevelde haast: "Das tritt nach meiner Kenntnis ... ist das sofort, unverzüglich." Daarmee werd een van de grootste blunders uit de DDR-geschiedenis een feit! Nochtans had hij helemaal aan de onderkant van het papiertje kunnen aflezen, dat de beslissing pas op 10 november bekend mocht worden...

In West-Berlijn schoten de journalisten uit hun zetel. Ze renden naar de studio, stopten de technici die net de nieuwuitzending wilden starten, wijzigden de inhoud en om 19.00h ging het nieuws op antenne. "Die Mauer ist offen! Die Mauer ist offen!" zei de nieuwslezer...

Om 22.30h konden de wachters aan de Muur de massa die plots massaal opkwam niet meer aan. De chef in dienst zei toen: "Es ist nicht mehr zu halten. Wir müssen die GÜST aufmachen. Ich stelle die Kontrollen ein und lasse die Leute raus." Nog werd een klein uur onderhandeld. Vanuit de centrale in Berlijn kwam geen antwoord op vragen wat te doen. En dan opende men de grens! DE MUUR WAS OPEN!

16:25 Gepost door Sebastian in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: duitsland, revolutie, nazisme, joden, democratie, communisme |  Facebook |

Commentaren

9 november Tja, Duitsland heeft inderdaad wat met deze datum.
Ik heb uw posting hierover met veel interesse gelezen.

Groeten uit Z-OVl.

Gepost door: Andre | 09-11-07

De commentaren zijn gesloten.